Onderin Mozambique

Het ligt aan zee in het Maputo Special Reserve, in het zuidelijkste puntje van het immens lange Mozambique. Geen rode loper voor dit paradijs, maar een uitdagende tocht met een fourwheeldrive door mul zand, terwijl een ontmoeting met agressieve olifanten op de loer ligt. Een aflevering van Floortje Dessings Naar het einde van de wereld zou hier niet misstaan.

Onze reis naar Anvil Bay begint op de grens van Zuid-Afrika en Mozambique. Eerst een paar dagen surfen in het toeristische Ponta d’Ouro. Dit kustplaatsje ligt op drie kwartier rijden over sand tracks van de grensovergang bij Kosi Bay, het is beroemd vanwege de perfecte point break (ideale golf voor surfers) en prachtige duikspots voor diepzeeduikers.

Ponta d’Ouro ligt aan een zandweg: de bandenspanning gaat terug van 3,5 bar naar 1,5, de gemiddelde snelheid zakt naar 20 kilometer per uur. De 4×4 staat aan, want we rijden alleen maar door zand. Het verkeer in het zuiden van Mozambique gaat voornamelijk over deze karakteristieke wegen. Inmiddels is een nieuwe asfaltweg vanaf hoofdstad Maputo (deels) in gebruik. De aanleg had voeten in aarde, de meningen liepen uiteen van ,,bring it on” naar ,,it will change this place forever and not only for the better”. De paradoxale opmerking a terrible blessing vat het gevoel misschien het beste samen. Het zal het ooit zo afgelegen en moeilijk te bereiken duik- en surfparadijs veranderen in een toeristische hotspot. Het leven voor de lokale bevolking en ondernemers wordt er wel een stuk makkelijker op.

Strand bij Ponta d’Ouro, Mozambique – Foto Shutterstock

Waypoints en potholes

Na een paar dagen in Ponta d’Ouro rijden we verder, want met de wind uit de verkeerde hoek gaat de point break niet lopen. Dat wordt een andere keer surfen en duiken. Via via kwamen we op het spoor van een nieuwe lodge op 2 uur rijden van Ponta, althans volgens Google Maps… We kunnen voor een paar dagen terecht bij Anvil Bay Lodge, we krijgen een mail met een stuk of zes waypoints ofwel gps-coördinaten, die we achter elkaar moeten invoeren in ons navigatiesysteem.

We rijden langs Ponta Malangane, het laatste levendige dorp pal naast Ponta d’Ouro, en komen al vrij snel in verlaten gebied. Via de slechtst onderhouden asfaltweg in heel Afrika – vol met potholes – leiden de waypoints ons naar het begin van een lange zandweg. In de verte zien we de werkzaamheden aan de nieuwe weg, maar wij buigen af. Al hobbelend duiken we de bush in.

Agressieve olifanten, lieve rangers

In de mail met de coördinaten staat een waarschuwing: als je olifanten ziet, geef ze absoluut voorrang, rijd rustig achteruit en stop niet voor foto’s. De olifanten van Maputo Special Reserve blijken geen lieverdjes; jaren van stroperij maakten de dieren enigszins agressief.

Dat is best spannend: er lopen ruim vierhonderd in het park. We rijden met geknepen billen het park binnen. De route blijkt twee keer zo lang als Google deed vermoeden, onderweg geven we zelfs nog een lift aan een paar zwaarbewapende Rangers, met AK-47s op hun rug. Na vier uur off the road (we zijn blij dat we een keer géén olifanten zien) komen we aan in Anvil Bay. Het blijkt een paradijs.

Anvil Bay, Mozambique – Foto Oli Anderson / Shutterstock

Anvil Bay (door de locals Chemucane genoemd) is opgebouwd uit elf casinhas, luxe houten hutten met tentzeil als muur en een groot rieten dak. Ze liggen pal in het coastal forest met elk een eigen opgang naar het verlaten strand. De lodge maakt deel uit van een communityprogramma, waarbij de gemeenschap mede-eigenaar is en al het personeel uit de buurt komt.

Lodge-manager Dave heeft twee jaar om iedereen op te leiden. ,,Dit soort projecten is de toekomst van het toerisme in Afrika. De lokale gemeenschap kan zich ontwikkelen en profiteert mee van het project, in plaats van alleen de eigenaars.”

Sushi voor iedereen

Terwijl we met Dave in de privéstrandtent zitten vaart een kleine boot het strand op. Het zijn de vissers van de lodge, ze zijn de hele dag op zee geweest. Op het menu staat hier louter verse vis. De vissers hebben één grote cuta (koningsmakreel) gevangen, een paar vissen die worden aangewezen als caup-caup (is dat een gratenvis in het Nederlands?) en twee vissen waarvan we vermoeden dat het rode snappers zijn. ,,Dat wordt sushi vanavond”, zegt Paul.

De visser verwijdert op het strand de ingewanden uit zijn vangst en laat ze pal voor de strandtent liggen. Boven ons vliegen twee grote visarenden. Even later raast één naar beneden en grijpt een lading verse ingewanden mee. Jullie sushi, wij sushi. Het leven is mooi aan het einde van de wereld.

Erheen en terplekke

• Het ecovriendelijke Anvil Bay is vanuit Zuid-Afrika te bereiken via de Kosi Bay grensovergang (Eastern gate van Maputo Special Reserve) of vanaf Maputo (de Western gate). Je kunt er wandelen, fietsen met een fat bike, snorkelen, vissen, surfen, suppen en kajakken. Het materiaal hiervoor is aanwezig. Van augustus tot november is het schilpaddenseizoen. Zie ook www.anvilbay.com.
• Vergeet niet een goede fourwheeldrive te huren als je naar Anvil Bay gaat. Dat kan in Nederland via Travelhome. Je kunt kiezen voor een gewone 4WD of voor een tented 4WD voor een trip langs mooie kampeerplekken. Vraag vooraf welke bandenspanning je off road nodig hebt. Zie ook www.travelhome.nl.
• Op de grens van Mozambique kun je een dertigdagenvisum kopen voor ongeveer 50 euro per persoon. Het visum voor Zuid-Afrika is gratis, maar denk aan de strenge regels als je met kinderen reist. Kijk hiervoor op de website van het Zuid-Afrikaans Toerismebureau in Nederland: www.mijnzuidafrika.nl.
• Check via de GGD welke inentingen je nodig hebt voor zuidelijk Afrika en Mozambique.

Bovenste rij (vlnr): auteurs Rian Lanenga met zoon Finne en Gijs Hardeman met zoon Raf en twee fat bikes; overnachten in Maputo Special Reserve; lachend brengt Raf twee red snappers aan land.

Onder (vlnr): met de tented 4WD door de savanne; een visser ontdoet op het strand vissen van ingewanden; het interieur van een casinha.

Dit artikel werd geschreven door Gijs Hardeman en Rian Laneng.