19x zien, doen en eten in Krakau en omgeving
Reis&Co-redacteur Sybylle Kroon was onlangs in Krakau. Al wandelend verkende ze deze stad in het zuiden van Polen.
Reis&Co-redacteur Sybylle Kroon was onlangs in Krakau. Al wandelend verkende ze deze stad in het zuiden van Polen.
Daarna reisde ze verder door de omgeving van Krakau, door de regio Malopolska, wat Klein Polen betekent. Een overzicht van wat er zoal te zien, te doen en te eten is:
Fabryka Schindlera (Schindlers Fabriek) is de oude emaillefabriek van Oscar Schindler in Krakau. Het pand bestaat nog steeds en is nu een museum. Het verhaal van de Duitse Schindler die in de Tweede Wereldoorlog meer dan duizend joden redde door ze in zijn fabriek te laten werken en bivakkeren, werd door Steven Spielberg – grotendeels in zwartwit – verfilmd. Schindler’s List won vier Oscars, onder meer voor Beste Film.
De wijk waar Schindlers Fabriek staat is vlakbij de wijk Podgórze, waar vroeger het Joodse getto was. Hier vind je op het Plac Bohaterów Getta het stoelenmonument. Op dit plein (vlakbij het station) staan stoelen. Elke stoel staat voor duizend joden die zijn afgevoerd naar concentratiekampen en lege stoelen achterlieten. Aan het plein zat apotheek ‘Onder de Adelaar’. De apotheker die er tijdens de oorlog werkte, Tadeusz Pankiewicz, redde honderden joden. De apotheek is nu een museum. Op sommige plekken is de muur die rondom het getto stond nog te zien. De muur heeft aan de bovenkant de vorm van Joodse grafstenen, een cynische grap van de nazi’s.

Stoelenmomument in Krakau – Foto: Sybylle Kroon
Deze rivier is de grootste van Polen en belangrijk voor Krakau. Je kunt met bootjes een rondvaart maken en de stad vanuit een ander perspectief bekijken. Langs de rivier loopt een fiets- en wandelpad waar locals (en toeristen) graag gebruik van maken.
De oude Joodse wijk is nu een wijk waar allerlei kleine restaurants, bakkers, eetcafés, bars, keldercafés en galeries te vinden zijn. Ook staan er nog vele (in onbruik geraakte) synagogen, die soms nog wel de deuren open hebben.
De Grote Markt van Krakau. Precies in het midden van dit grote plein staat een van de oudste winkelcentra: Sukiennice, gebouwd in de veertiende eeuw. Vroeger was het een centrum voor internationale handel, tegenwoordig is het een toeristenmarkt. Aan het plein staat ook de Mariakerk met basiliek. Rondom het plein – waar elke dag een bloemenmarkt is – en in de aangrenzende straten vind je vele (internationale) winkels en restaurants.

Ballonverkopers op de Grote Markt in Krakau – Foto: Sybylle Kroon
Onder de Grote Markt zit Podziemia Rynku, een ondergrondse tentoonstelling waar je kennismaakt met het archeologische Krakau van eeuwen geleden.
Een oud marktplein in de wijk Kazimierz waar vroeger vlees werd verkocht. Tegenwoordig is hier elke zondag een tweedehandsmarkt.

Plac Nowy in Krakau – Foto: Mykolastock / Shutterstock
Op het hoogste punt van Krakau, de berg Wawel, staan twee bezienswaardigheden: het kasteel en de kathedraal van Wawel. De kathedraal is gratis toegankelijk. Het is een eclectisch gebeuren met veel houtsnijwerk, marmer, goud en immense wandtapijten. Het is een van de belangrijkste kerken van Polen, waar meer dan dertig koningen werden gekroond. Onderaan de heuvel, aan de rivieroever, zit de Drakengrot en er staat een beeld van een draak die af en toe vuur spuwt.
Aan Ulica Szeroka, in het hart van de Joodse wijk, staat de oudste synagoge van de stad, daterend uit de vijftiende eeuw. Bij de naastgelegen begraafplaats is een soort mini-klaagmuur, waar mensen briefjes met wensen of andere boodschappen achterlaten.

Mini-klaagmuur bij de Joodse begraafplaats, Krakau – Foto: Sybylle Kroon
Delen van de binnenstad zijn autoluw. Wil je veel zien in korte tijd? Boek dan een plekje in een van de vele elektrische busjesdie door de stad rijden. Tijdens zo’n stadstour kom je langs de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad. Je luistert naar een bandje met Nederlandstalige informatie.
De Poolse variant van dumplings: halvemaanvormige deegkussentjes gevuld met vlees, kaas, aardappel, paddenstoelen, groente of fruit.
Mierzoete lekkernij die op onze tompoes lijkt. Ook wel Pope’s Cake genoemd, omdat het het favoriete gebakje van paus Johannes Paulus II was.
Onlosmakelijk met Krakau, Polen en de Tweede Wereldoorlog verbonden. ,,Een goede waarschuwing voor de mensheid”, aldus bezoekers aan het kamp. Het voormalig vernietigingskamp ligt zo’n zeventig kilometer van Krakau.
Rondom Krakau zijn diverse zoutmijnen te bezoeken, waaronder die van Bochniaen Wieliczka. De zoutmijnen staan op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Zout was vroeger het witte goud. Dat je er erg rijk van kon worden, bewijst het kasteel van een zestiende-eeuwse manager van de zoutmijn, Nowy Wisnicz in Bochnia. Het kasteel werd in 1655 overvallen door Zweden die 150 koetsen vol waardevolle spullen en kunstwerken naar eigen land vervoerden. Die zijn nu nog te zien in musea in Stockholm en Uppsala.
Een slaperig dorpje zo’n zestig kilometer ten zuidoosten van Krakau. Het dorp heeft maar liefst vijf kerken, waarvan een met een waterpomp waar – naar verluid – heilzaam water uit komt. Ook staat er een houten kerk, onderdeel van de Houten Architectuur Route. Vroeger werden de kerken door geldgebrek van hout gemaakt, nu zijn het bezienswaardigheden met een plek op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. De houten kerk van Lipnica werd in 1979 door de enorme eik die ernaast staat gered van een ‘verdrinkingsdood’. Toen de kerk bij overstromingen van de nabijgelegen rivier dreigde weg te spoelen, werd het bouwwerk aan de eik vastgesnoerd. De kerk en de eik zijn samen met de traditionele ijsmaker op het dorpsplein de bezienswaardigheden van Lipnica.

Interieur van de houten kerk in Lipnica – Foto: Pecold / Shutterstock
Polen telt vierhonderd wijngaarden, waarvan er zo’n honderd in Malopolska zijn. Ruim honderd kilometer van Krakau, in de heuvels van Tuchóv, ligt de wijngaard van Rafael Steców in de Winnica Rodziny Steców in Tuchów. Deze wijnboer is voorzitter van de Poolse wijnmakers en verbouwt zelf veertig soorten druiven op slechts zes hectare. De hoeveelheid van twaalfduizend flessen die hij jaarlijks vult, bestaat voor zeventig procent uit rode wijn en dertig procent uit witte wijn. De wijn wordt verkocht aan restaurants in de omgeving. Op afspraak kun je een bezoek brengen aan Rafaels wijngaard en een wijnproeverij boeken.
Honderd kilometer ten zuiden van Krakau zit je middenin het Tatragebergte. Vanuit de stad Zakopane kun je met de skilift omhoog (’s winters is dit een wintersportoord) naar Kasprowy Wierch en in zo’n twaalf kilometer naar beneden hiken. Omgekeerd kan natuurlijk ook. Er zijn diverse routes en langs sommige daarvan staan shelters, waar volop gebruik van wordt gemaakt. De routes staan met bordjes aangegeven. Het pad is redelijk tot moeilijk begaanbaar. Draag bergschoenen en vergeet je fotocamera niet, want de uitzichten zijn – als er geen mist hangt – fantastisch. Bekijk Reis&Co-redacteur Sybylle in september 2018 maakte.
De stad in het Tatragebergte was vroeger een kuuroord, vanwege de zuivere berglucht. Tegenwoordig is het een populair oord om er in de zomermaanden te wandelen en te hiken en in de winter om te skiën. Een van de bezienswaardigheden in Zakopane is de houten kerk, deze heeft een begraafplaats met houten, vaak kunstzinnige grafzerken. Ook de houten huizen met geornamenteerd houtsnijwerk zijn typerend voor Zakopane. De Zakopane-stijl werd door emigrerende Polen geëxporteerd naar onder meer Chicago, waar nog steeds de typisch houten huizen te zien zijn. In Chicago woont nog steeds een grote Poolse gemeenschap, daarom wordt deze Amerikaanse stad gezien als de grootste Poolse stad buiten Polen.
Meer informatie over Polen: www.polen.travel/nl
Door: Sybylle Kroon