De grens tussen Zambia en Zimbabwe bestaat uit water, heel veel water: the mighty Zambezi. Met als orgelpunt de 100 meter hoge en 2,5 kilometer brede Mosi O Tuna, de Victoriawatervallen. Een van de zeven natuurlijke wereldwonderen en een gigantisch toeristische trekpleister. Maar de oevers van de Zambezi bieden meer.
Er hangt een mysterieuze mist boven de rivier Zambezi. Het is net na zessen in de ochtend, de zon worstelt zich omhoog. We steken van wal aan de Zambiaanse kant, op 10 meter van Zimbabwe liggen we stil. Het is nog fris na een koude nacht. Over een uur wordt het Afrikaans warm.
Met een Engelse fotograaf zit ik op een kleine aluminium motorboot, beiden met een dikke telelens gericht op een groep nijlpaarden. ,,Gaap dan!” fluisteren we dwingend. Ze gapen niet, wel houden acht ogen ons goed in de gaten. Zoals bij een ijsberg is van dit gigantische dier slechts 10 procent zichtbaar boven water.
Aan beide kanten van de machtige Victoriawatervallen liggen toeristische dorpen: Livingstone in Zambia en Victoria Falls in Zimbabwe. Maganu Adventures van de Nederlandse Silvia Peters uit Vic Falls is gespecialiseerd in kanotochten op het bovenste gedeelte van de Zambezi met aan de horizon de ‘rook’ van de Victoriawatervallen.
Een kanotocht is een bijzonder relaxte activiteit, waarbij je een game drive door het National Park cadeau krijgt op weg naar het startpunt. De vaartocht is een bijzonder spannende ervaring: het is een kleine opblaaskano, kleiner dan de nijlpaarden en zeker niet bestand tegen krokodillentanden. De wilde dieren houden zich echter koest, we genieten van de grootsheid van de rivier.
Via Peters komen we in contact met een andere Nederlandse die haar hart aan Zimbabwe verloor, met name aan een Zimbabwaan. Annet ten Berge uit Winschoten trouwde met Brent Williamsen, eigenaar van Adventure Zone. Ook voor al uw kanotochten op de bovenloop van de waterval, maar bekend is het bedrijf vooral van het raften ná de Falls.
De 24 stroomversnellingen van de Zambezi behoren tot de meest spectaculaire van de wereld. Elke adrenalinejunk zou ze moeten ervaren. Helaas voor ons is het waterpeil in de rivier te hoog, er wordt niet geraft.
Ten Berge stelt ons voor een nachtje te kamperen op Masuwe, hun land van 5000 hectare. Het tented camp is momenteel ingericht als slaapplek voor vrijwilligers van het anti-poaching project dat stropers bestrijdt en waaraan Ten Berge en Williamsen meewerken, maar is in de toekomst ook voor toeristen bedoeld. Wij draaien een nachtje proef.
Terwijl de Melkweg boven ons een sterrenshow weggeeft krijgen we bezoek van een nieuwsgierige buffel, enkele jakhalzen en hyena’s. De talrijke vuren die ranger Zenzele voor ons aanstak houden de dieren op afstand. Bij het ontbijt heeft Ten Berge een verrassing. Haar Brent is al jaren eigenaar van twee tamme olifanten, die ons rond acht uur komen begroeten.
Nkanyezi (26) en Mbanje (29) worden nu nog gebruikt voor elephant back safaris, maar Ten Berge wil dit in de nabije toekomst veranderen in elephant walks, zodat er geen mensen meer op mogen rijden. Het is onderdeel van haar plan de lokale industrie te vergroenen.
In deze regio stampvol wildlife is het een kleine stap van lopen met tamme olifanten naar sluipen richting wilde neushoorns. Aan de Zambiaanse kant van de Falls bezoeken we het Mosi O Tunya National Park. Hier wonen elf neushoorns, van de dertien in Zambia in totaal. Ze worden 24 uur per dag bewaakt door een groep gewapende soldaten en rangers.
De kosten hiervan worden deels terugverdiend met walking safaris waarbij de rangers je meenemen tot op veilige afstand van deze majestueuze dieren. De wilde rhinos lijken zich totaal niet aan ons te storen; grazend schuifelen ze verder, terwijl wij met open mond kijken en meeschuiven.
Na de ochtendbootsafari keren we terug naar Zambia. We logeren op de stijlvolle Kayube Estate van Karien Kermer, een oude rot in het (reis)vak en de derde Nederlandse die we ontmoeten langs de Zambezi. We slapen bijna bovenop de machtige rivier in een heel bijzondere accommodatie: haar Mama Out of Africa is de laadbak van een oude vrachtwagen die jaren door Afrika reed als overlander, een soort rijdend hostel.
Bij de opnames van de succesfilm Out of Africa (1981-1982) werd deze wagen door Robert Redford en Meryl Streep gebruikt als kleedkamer. Karien en haar man plaatsten de laadbak aan de rand van de Zambezi, bouwden het om tot selfcateredaccommodatie met keuken en zithoek. Erboven bouwden ze een groot rieten dak om extra slaapruimtes te creëren. Vanuit ons bed zien en horen we de nijlpaarden in Zimbabwe, aan de overkant van de rivier.
Terug in het aluminium bootje op de Zambezirivier – het is 4 uur ’s middags. Het is heerlijk warm, een koud biertje staat binnen handbereik. Over een uur zakt de Afrikaanse zon in de Zambezi. Met dezelfde Engelsman zit ik in hetzelfde schuitje, elk voorzien van een dikke telelens gericht op dezelfde groep nijlpaarden. ,,Gaap dan!” sissen we beiden, met minder geduld dan vanochtend. En ze gapen!
In Zimbabwe kun je doorgaans niet pinnen en betalen kan alleen met Amerikaanse dollars. Er is bestaat een lokaal betaalmiddel, de bond notes, maar dat heeft buiten Zimbabwe geen waarde. De valuta in Zambia is er de kwacha, die je ook kunt pinnen (bijvoorbeeld bij Stanbic en Barclays). Op veel plekken in beide landen kun je met een creditcard betalen.
Het tevoren aanvragen van een visum is onnodig; dat koop je bij binnenkomst op de luchthaven voor cash dollars. Voor Zimbabwe én Zambia koop je voor een paar dollars extra het Kazavisum, een meerlandenvisum waarmee je tussen beide naties kunt hoppen.
Ook slapen in de Mama Out of Africa? Kijk dan op www.mama-out-of-africa.com. Meer informatie over Maganu Adventures is te vinden op Facebook, Adventure Zone via www.adventurezonevicfalls.com. Kijk voor meer activiteiten en overnachtingen op www.victoriafallszambia.travel.
Dit artikel werd geschreven door Gijs Hardeman