India voor beginners: ontdek het avontuur

Transport

Als nieuwkomer in India kun je één probleem direct oplossen: transport. Voor de prijs van een huurauto in Spanje boek je een auto met chauffeur en ben je van al je zorgen over haperende treinen, overvolle bussen en vage dienstregelingen verlost. Mijn chauffeur heet Subramani en is de komende dagen mijn beste vriend, raadgever en verlosser.

Chennai – Foto Shutterstock

Subramani heeft het talent van Max Verstappen, maar dan op de openbare weg. Rijdend van de miljoenenstad Chennai − voorheen Madras − naar het zuiden van Tamil Nadu ben ik op één ochtend tenminste drie keer overleden en uit de dood weer opgestaan. Mani lacht: ,,No problem mister Hans, I know Indian driving!”

Op de weg geldt het recht van de sterkste. Onder aanhoudend getoeter wordt er links en rechts ingehaald, door rode stoplichten gereden, vol gas door blinde bochten gestuurd en drukke kruispunten overstoken. De enige verkeersdeelnemer die op ieders respect mag rekenen is de koe. Ook als deze besluit om midden op een overvolle weg zijn middagslaap te houden.

Ontwikkeling

Aan de zuidrand van Chennai is duidelijk te zien dat India zich in een absurd hoog tempo aan het ontwikkelen is. Op de weg richting Kumbakonam staan enorme nieuwbouwwijken met torenflats die uit de grond worden gestampt om werknemers van it-bedrijven en de auto-industrie te huisvesten. Daimler, Nissan, Mitsubishi, Ford, Hyundai, Fiat… ze zijn er allemaal.

In de Chennai Times staat een verhaal over de grootse plannen die Apple in India heeft. Een bijzinnetje vermeldt cijfers die een beeld geven van de ontwikkelingen en de snelheid waarmee dat gebeurt. In India hebben 270 miljoen mensen een smartphone, een jaar geleden waren dat er 110 miljoen.

Honderd tempels

Kanchipuram – Foto Shutterstock

Stukje bij beetje komt het landelijke India tevoorschijn. In de straten van het provinciestadje Kanchipuram lopen mannen in lompen met handkarren vol onduidelijke koopwaar, zitten vrouwen aan de kant van de weg vis te verkopen terwijl bussen en vrachtwagens dampend langsrijden. Het is een wonder dat hun voeten er niet af worden gereden.

Kanchipuram is de stad van de honderd tempels. Een hoosbui heeft het centrum blank gezet, maar toch is het druk in de Ekambareswarar-tempel, beroemd omdat godin Parvati op deze plek Shiva heeft aanbeden onder de mangoboom die nog altijd op het binnenplein staat.

De tempel is geen toeristische attractie, maar een pelgrimsoord en belangrijk rustpunt in het kolkende dagelijkse leven. Niet alleen voor oude Indiërs met een traditionele levensstijl, maar voor iedereen. De man die zich gehuld in lendendoek op de grond stort om de goden te eren, zit straks in T-shirt en jeans op kantoor een snelle app te ontwerpen. Dit is India anno nu. Rituelen en ontwikkeling volledig met elkaar verweven.

Grote beschaving

Ooit was Zuid-India een regio van grote beschaving. De Pallava-koningen, de Chola-dynastie, het rijk van de Padyas. Allemaal bouwden ze grootse steden met tempels en havens aan zee. Restanten van die grote schoonheid zijn nu vooral terug te vinden in de godshuizen en paleizen. Wat nu in recordtempo uit de grond wordt gestampt − fabrieken en torenflats − zal de Werelderfgoedlijst nooit halen. Het is comfortabel en functioneel, maar op geen enkele manier bedoeld voor de eeuwigheid.

Zet daar de tempels van Chidambaram, Gangaikonda Cholapuram en Mamallapuram tegenover. Gebouwd met het bloed van duizenden slaven, maar groots en meeslepend. Zoals Pancha Rathas, een complex dat eeuwenlang onder het zand lag en tweehonderd jaar geleden door de Britten is herontdekt. Het is een meesterwerk van vijf relatief kleine gebedshuizen met Junglebook-beelden van een leeuw en een olifant.

Rust

De tempels die net als Pancha Rathas geen actieve rol meer spelen in het dagelijkse leven, zijn oases van rust in het tollende straatbeeld van Tamil Nadu. Voor de poort liggen de kreupele bedelaars tussen het zwerfvuil, smekend om een fooi, terwijl binnen de hemelse schoonheid wacht van gaaf groen gras, rust, stilte, schaduw en godentaferelen waarin je jezelf urenlang kunt verliezen.

In Kumbakonam – Foto Shutterstock

Lopend rondom de tempels − Tamil Nadu zou er vijfduizend hebben − lepelen gidsen tientallen namen op van hoofdrolspelers, inclusief hun boeiende verhalen. Hoeveel passie zij ook in hun betoog leggen, niet-hindoes raken het spoor soms volledig bijster. Shiva, Parvati, Ganesh, Vishnu, Brahma, Durga, Surya: de lijst met goden is lang en hun avonturen zijn gecompliceerd.

Voedselketen

Zo ondoorzichtig als de godenwereld voor de buitenstaander is, zo duizelingwekkend is het ook op aarde. Met een bevolking van bijna 78 miljoen mensen is iedereen in Tamil Nadu druk bezig om een bestaan bij elkaar te scharrelen. Het is een soort voedselketen. Bovenaan staan de welgestelden. Zij verschaffen werk aan bedienden. Die kopen hun waren bij handelaren. Deze handelaren drinken kokossap bij een stalletje op straat. Het afval (kokosnotenschillen) wordt door een mannetje met handkar naar de rand van het dorp gebracht.

En dan heb je nog de bedelaars. Dat is even wennen. Ze zijn er altijd en overal. Meestal bescheiden, een enkele keer opdringerig. Mocht je door de betovering van het land dreigen te vergeten dat je als rijke westerling een bevoorrecht mens bent, dan zetten de bedelaars je met beide benen op de grond.

Tijdens de week in Tamil Nadu lukt het maar niet om eraan te wennen, en dat is misschien maar goed ook. Wel is er een manier om ermee om te gaan, onder meer door net als de beter gesitueerde Indiërs, dagelijks met respect wat weg te geven.

Platteland

Ochtend in Kumbakonam. De ventilator aan het plafond slaat loom de klamme lucht door de kamer. Buiten de muren van het Paradise Hotel is het leven al op gang gekomen, maar hier heerst nog een zekere rust. Ontbijten op de veranda, plannen maken voor de dag, afscheid nemen en weer verder.

Dwars door het platteland. Er worden rijstvelden bewerkt, noten geoogst, katoen en thee verbouwd. Subramani stuurt langs piepkleine hutjes waarin hele families wonen. Langs de weg lopen vrouwen in uitbundig gekleurde sari’s langs de weg. Hoe is het toch mogelijk om die mooie kleding zo schoon te houden in hutjes van takken en leem?

Ander India

Bij de eerste wandeling door Pondicherry, of Puducherry zoals het tegenwoordig meestal wordt genoemd, is meteen duidelijk dat dit een ander soort India is. In deze voormalige Franse kolonie − de Fransen waren geliefder dan de Britten − is het minder chaotisch, rustiger, schoner en trager.

Pondicherry – Foto Shutterstock

Bomen bieden schaduw in straten met koloniale huizen. Sommige prachtig gerestaureerd, andere hopeloos in verval. Aan zee drink ik ijskoffie bij een stalletje waar ik voor het eerst door niemand wordt aangesproken. Drinken en uitkijken over de Golf van Bengalen. Aan het eind van de dag wordt de boulevard afgesloten voor het verkeer en ontstaat een wandeldomein voor de Indiase familie. Het is een ontspannen tafereel dat goedkeurend wordt bekeken door een standbeeld van Mahatma Gandhi.

Het is fijn om ongestoord door de stad te kunnen slenteren, een boek te lezen in het park, de tempel te bezoeken en de zon te zien ondergaan. Hoe begrijpelijk het ook is dat mensen die niets bezitten je aanklampen, op een bepaald moment heb je behoefte aan rust. Vreemd genoeg zijn het echter vaak de ontmoetingen die de reis bijzonder maken. Mensen willen met me op de foto, mensen willen alles van me weten, mensen willen dat ik hen fotografeer.

Onophoudelijke prikkels

Een dag later in Chennai tolt het weer als vanouds. Subramani − ‘I know Indian driving’ − tovert zijn auto door het krankzinnige verkeer van de binnenstad, dat bij de Kapaleeshwarar-tempel zijn kookpunt bereikt. Onverstoorbaar voert hij zijn passagier vervolgens langs de andere highlights, zoals Fort Saint George, de kathedraal en de reusachtige koloniale panden aan zee.

Zo zalvend als Puducherry was, zo fijn is het gek genoeg ook om weer terug te zijn in ‘gewoon’ India. Het is alsof mijn zintuigen stiekem hebben terugverlangd naar de onophoudelijke prikkels van geuren, geluiden, kleuren, aanraking, hard, zacht, mooi en lelijk. Alsof het volstrekt normaal is om het ene moment een handvol roepies te geven aan een oud vrouwtje zonder onderbenen, en het volgende moment een Thai Cold Coffee te drinken in de ultra hippe Brew Room vol moderne jongeren.

India

De reis

Verschillende maatschappijen vliegen met één of twee tussenstops tussen Amsterdam en Chennai. Retours vanaf 600 euro.

Lokaal vervoer

Met een auto met chauffeur heb je het minste last van het chaotische verkeer en onbekendheid met het openbaar vervoer. Ook kom je bijvoorbeeld op plekken waar Indiërs zelf eten. Specialisten als ontdekindia.nu bieden geheel verzorgde rondreizen, bouwstenen en reizen op maat voor diverse budgetten.

Niet vergeten

• Visum aanvragen via de website van de Indiase overheid.
• Vaccinaties (check welke je nodig hebt op de website van de GGD).
• Mijd het regenseizoen. Dat loop van juni tot en met september.