Bij de Balkan denken we al snel aan het gebergte in het oosten van Europa, maar het is veel meer dan dat. Het is ook de naam van het enorme schiereiland dat van Slovenië via Griekenland en Turkije tot aan de Zwarte Zee loopt.
De Balkan is een regio met een roerig verleden, maar tegenwoordig is het (weer) een geliefde en veelzijdige vakantiebestemming. Reis&Co scheert in vogelvlucht over tien landen van het Balkanschiereiland.
Het noordelijkste land van het Balkanschiereiland is meteen een van de kleinste en groenste. Dit miniland heeft veel te bieden. Natuurliefhebbers kunnen hun hart ophalen in Slovenië: er zijn bergen en maar liefst zestig procent van het land is bedekt met bossen. Het meer bij Bled is een van de meest gefotografeerde stukjes Slovenië. Ook de grotten in het westen zijn hotspots, zij staan op de Werelderfgoedlijst. Foodies zijn eveneens aan het juiste adres: Slovenië levert topchefs en oranjekleurige wijnen.
Bled, Slovenië – Foto: Shutterstock
Kroatië heeft net als Slovenië een rijke natuur en cultuur. Populair onder vakantiegangers en watersporters is de kust, die bezaaid is met eilandjes. Cultuur vind je in de hoofdstad Zagreb, waar maar liefst twintig theaters zijn en waar regelmatig grootschalige festivals plaatsvinden. Een bijzondere plek neemt de historische kuststad Dubrovnik in. Deze Kroatische ‘parel van de Adriatische Zee’ en directe omgeving is een enclave tussen Montenegro en de republiek Bosnië en Herzegovina.
In de straten van Dubrovnik – Foto Shutterstock
Monaco is wereldkampioen korte kustlijn. Maar Bosnië en Herzegovina bezet de tweede plek, want de kustlijn is krap twintig kilometer en er is slechts één kustplaats: Neum. In dit land, waar je verrast wordt door de overweldigende natuur met bergen, glooiende landschappen, gletsjermeren en watervallen, zijn tijdens de burgeroorlog vreselijke dingen gebeurd. Hoofdstad Sarajevo en de plaatsen Mostar, Banja Luka en Srebrenica zijn slechts een paar ‘bekende’ steden met een gitzwarte geschiedenis. Gelukkig is het vizier weer op de toekomst gericht en weten toeristen langzaam maar zeker de weg naar dit Balkanland te vinden.
De beroemde brug van Mostar in Bosnië en Herzegovina – Foto: Shutterstock
Ook Servië krabbelt na de burgeroorlog weer op, hoewel hier van massatoerisme nog geen sprake is. Dat heeft natuurlijk ook zijn voordelen. De natuur is in grote delen van het land nog ongerept, met deels vlakke landschappen en deels bergen. Ook cultureel is er genoeg te beleven in Servië, onder meer in historische steden zoals Nic, Novi Sad en de hoofdstad Belgrado. Een opvallend geologisch natuurverschijnsel is te zien bij Davolja Varos in het zuiden van het land. Hier staan tweehonderd ‘hoodoos’, oftewel aardpiramides.
Kosovo heeft zich in 2008 eenzijdig onafhankelijk verklaard. Dit zeer tegen de zin van Servië, waar het een provincie van was. Dit is nog steeds een gevoelig onderwerp, hoewel de meeste westerse landen Kosovo als onafhankelijk land erkennen. Het kleine, islamitische land kent bijzondere natuur waar bergen, water, watervallen en rotsformaties elkaar afwisselen. In een stad zoals Prizren overheerst nog de sfeer uit het Ottomaanse rijk. Hoofdstad Pristina is niet moeders mooiste, maar daardoor juist wel een bezoek waard. Wie massatoerisme wil ontwijken is in dit kleinste land van de Balkan aan het juiste adres.
Kosovo – Foto: Shutterstock
Wil je Montenegro nog in betrekkelijke rust bezoeken, dan moet je snel zijn. Het toerisme in deze ‘verborgen parel van de Méditerranée’ groeit razendsnel. Dat heeft het land te danken aan de kustlijn met fraaie baaien, kuststadjes, rivièra’s en fjorden enerzijds, en het hooggebergte met canyons en oerbossen anderzijds. Cultuur en historie vind je in steden als Cetinje, Budva en de hoofdstad Podgorica. Montenegro is vernoemd naar de zwarte bergen die je op diverse plekken in het land ziet.
Centraal op het Balkanschiereiland ligt Macedonië. Dit land wordt omringd door Griekenland, Bulgarije, Servië, Kosovo en Albanië. Macedonië heeft zowel natuurliefhebbers als cultuurfans veel te bieden. Tussen de bergen en meren liggen fraaie steden zoals de verrassend veelzijdige hoofdstad Skopje en Werelderfgoedstad Ohrid. Macedonië staat verder bekend om de culturele en culinaire hoogstandjes en is bovendien een goedkope reisbestemming.
Kasteel bij Ohrid, Macedonië – Foto: Shutterstock
Het is niet zo verwonderlijk dat het toerisme in Albanië nog niet ver ontwikkeld is: tot de jaren negentig waren toeristische activiteiten onder het strenge communistische regime van dictator Hoxha verboden. Massatoerisme zul je hier dan ook niet overal aantreffen. Albanië kent veel ongerepte natuur met meren, bergen, (nog) rustige stranden en fraaie snorkellocaties aan de Adriatische Kust. Een van de Albanese highlights is de Syri i Kaltër. Niemand weet hoe diep deze zoetwaterbron met kraakhelder en intens blauw water in het zuiden van Albanië is. In het hele land vind je historische steden waarin de Ottomaanse, Griekse en/of Romeinse geschiedenis nog doorklinkt.
Hét Balkanland is Bulgarije. Niet alleen ligt het op het Balkanschiereiland, het Balkangebergte doorkruist ook nog eens het hele land. Naast natuurschoon in en rond de bergen, langs de oevers van de Donau en langs de kuststrook met de Zwarte Zee, heeft Bulgarije een rijke cultuur(historie). Dat zie je onder meer in de hoofdstad Sofia, maar zeker ook in de een-na-grootste stad van Bulgarije: het achtduizend jaar oude Plovdiv, dat in 2019 Culturele Hoofdstad van Europa is.
Bulgarije: zicht op het Balkangebergte – Foto: Shutterstock
Vier rivieren vormen de noordgrens van het schiereiland Balkan: Soča, Krka, Sava en de Donau. Verder grenst het schiereiland aan verschillende zeeën: de Adriatische Zee, Ionische Zee, Middellandse Zee, Egeïsche Zee en Zwarte Zee.
Door: Sybylle Kroon