Wij gaan naar de Eiffeltoren, Niagara Falls en de Chinese Muur. Toppers in eigen land, goed voor miljoenen gasten uit Azië en Amerika, laten we links liggen. Onterecht. Vandaag in onze zesdelige zomerserie: Kinderdijk.
De wieken van de molen draaien op de vaart van de wind. Het zijn trage, krachtige slagen. Een, twee, drie, vier. Een, twee, drie, vier. Ze slaan gaten in de zware lucht, die laag boven Kinderdijk hangt en van het landschap een Hollands meesterwerk maakt: negentien molens in een aanstormende bui.
Kinderdijk. Unesco Werelderfgoed. Een vlek op de kaart van Nederland waar het nooit vandaag is, maar altijd gisteren. Tussen 1738 en 1740 werden naast de bestaande poldermolens zeventien nieuwe boezemmolens gebouwd die samen de Alblasserwaard droog moesten houden. En dat deden ze.
Kinderdijk – foto: shutterstock
Wonder
Op één na staan de windmolens er allemaal nog. Een klein wonder. Hoewel een modern gemaal de inhoud van een olympisch zwembad van de polder naar de rivier kan verplaatsen (per minuut!), zijn alle oude molens nog bedrijfsklaar. Voor noodgevallen, want in een land dat onder de zeespiegel ligt, kun je niet voorzichtig genoeg zijn.
Met bussen tegelijk komen de buitenlandse toeristen naar Kinderdijk om het echte Nederland van toen te zien. Bijna allemaal doen ze het fout. Aankomen, uitstappen, snel naar de molens, foto’s maken, een instagrammetje posten -cheeeeeese!- en rap weer verder. Maar als je iets van Kinderdijk wilt begrijpen, zul je dat in het tempo van vroeger moeten doen.
Een bezoek aan de Museummolen helpt daarbij. Keukentje, woonkamer, potkachel, bedstedes en oude zwart-witfoto’s nemen je mee naar een tijd waarin de molenaars elkaar berichten stuurden via de stand van de wieken. Vrolijke én nare berichten, zoals op de dag dat molenaarsvrouw Alie Hoek haar kindje wilde redden, maar zelf door de wieken werd gegrepen. Molenaar Hoek bleef achter met het verdriet en dertien kinderen.
Kinderdijk – foto: shutterstock
Mooiste plekje
De meeste gasten per touringcar komen niet verder dan de Museummolen. Terwijl iets verderop, bij de eveneens toegankelijke Blokker Wipmolen, het mooiste plekje van Kinderdijk ligt. Achter de molen en het huisje waar koffie en thee wordt geschonken, staan bankjes aan het water. Hier voel je de hartslag van een polder onder zeeniveau. Rustig, moedig, vastberaden.
Aan de slootkant wuift het riet in de wind, een watervogeltje duikt onder en ganzen vliegen laag over om te landen op het malse weiland aan de overkant. Jazeker. De geschiedenis van Kinderdijk is boeiend, de film daarover in het voormalig Stoomgemaal Wisboom interessant en de Museummolen moet je zeker bezoeken, maar niets is hier grootser dan een bankje aan het water met uitzicht op de molens, heel veel molens.
Door: Hans Avontuur