Dordogne: imitatiegrotten en echte kaviaar
Dordogne krijgt al veel toeristen te verwerken, onder wie veel Nederlanders, maar het departement wil nog meer. De attracties zijn ernaar, ook in de wintertijd.
Dordogne
Een Franse imitatieschilder zit nagenoeg doodstil onder een stuk nepgrot. Die staat in een kleine hal op een industrieterrein in Montignac, in de Dordogne. Hij zit op een aftandse bureaustoel op een verhoging. Naast hem een trolley met een laptop. Didier leest het in sierlijke letters. De trolley is gevuld met verf- en waterpotjes en tientallen penselen.
Schilder Didier − wilde haren, baardje, oorbel en bril − heeft oog voor slechts twee dingen: een foto op het scherm van zijn laptop en een paar vierkante centimeter van de nepgrot boven hem. Met samengeknepen ogen schildert hij met een penseel een flinterdunne, bruingekleurde kerf na van de foto. Onverstoorbaar en met vaste hand. Pas na een minuut of vijf heeft hij door dat er iemand naast hem staat. Didier knikt vriendelijk en gaat door met zijn werk. Hij is druk, want ook de bizon moet nog worden nageschilderd. En daarmee is hij nog maanden zoet.
Lascaux – Foto Shutterstock
Legitiem vervalser
Didier is kopiist van beroep: een legitieme vervalser. Hij is in dienst van Atelier des Fac-Similés du Périgord (AFSP), een bedrijf dat is gespecialiseerd in het reproduceren van prehistorische grotten. Zijn werk en dat van 35 collega’s is sinds deze week te zien in Lascaux 4, een één-op-één-replica van de wereldberoemde grot van Lascaux, met muurschilderingen van pakweg 17.000 jaar oud. Er is ruim drie jaar aan gewerkt. Het gaat om circa tweeduizend afbeeldingen van paarden, rendieren, bizons, herten, stieren, runderen en neushoorns.
Lascaux 4 zit in een ondergronds museum annex belevingscentrum, in het heuvelachtige gebied net buiten Montignac. Deze nieuwe attractie ligt op een steenworp afstand van Lascaux 1, zoals de originele grot wordt genoemd. Het is de bedoeling dat Lascaux een keer in de vier jaar 400.000 bezoekers trekt. De panelen waarop de schilderingen zijn aangebracht, zijn megagrote puzzelstukken: zet je ze in elkaar, krijg je de originele grot.
Sixtijnse kapel van de prehistorie
Lascaux 4 impliceert drie voorgangers. Dat klopt. Lascaux 1 is de originele grot, in september 1940 ontdekt door Marcel Ravidat. De destijds 18-jarige Ravidat ging wandelen met zijn hond Robot, in de bossen ten zuiden van Montignac. ,,Robot zag een konijn en besloot er achteraan te rennen’’, zegt Ringenbach, artististiek directeur van AFSP. Aan de achtervolging kwam een einde toen het konijn in een gat viel: de grot.
De Sixtijnse kapel van de prehistorie ging al snel open voor publiek. Dat bleek niet zo’n goed idee: door het talrijke bezoek werden de schilderingen aangetast door schimmels en algen. Lascaux 1 ging in 1963 dicht.
Na de sluiting werd het idee voor Lascaux 2 geboren: een replica van een deel van het origineel. Lascaux 2, dat in 1983 opende, trekt ruim duizend bezoekers per dag. Een rondleiding door deze ‘grot’ blijft een vreemde gewaarwording, vooral omdat je weet dat alles nep is. Toch is op alle mogelijke manieren geprobeerd het echt te laten lijken: het is er donker, vochtig, muf en koel, net als in een echte grot. Ook worden bezoekers gewaarschuwd om niets aan te raken.
Lascaux 3, gelanceerd in 2012, is een rondreizende tentoonstelling met een aantal kopieën van de grotschilderingen. Lascaux 4 tenslotte is, in tegenstelling tot nr. 2, een volledige replica van het origineel (900 vierkante meter). Ook kunnen bezoekers hier terecht voor 3D-tours, films en multimediale uitleg over de grot, die sinds 1979 op de Werelderfgoedlijst staat.
De Dordogne – Foto Reis&Co
Levend fossiel
Laurent Deverlanges lacht om 17.000 jaar oude rendieren en bizons. Hij is kweker van wat hij een levend fossiel noemt: de steur. ,,Een van de oudste vissoorten ter wereld, die 30 miljoen jaar geleden al bestond’’, stelt hij. Op zijn landgoed Domain Huso in Neuvic zwemmen er enkele honderdduizenden rond, verdeeld over diverse bassins waarvan er twee liefst 200 meter lang zijn.
Deverlanges vervulde jarenlang managementfuncties bij grote bedrijven in de voedingsindustrie, maar besloot in 2011 zijn droom na te jagen: het opzetten van een steurkwekerij voor de productie van kaviaar. De visliefhebber investeerde ‘een paar miljoen’ in het opzetten van de kwekerij, zegt hij tijdens een rondleiding die begint bij de Isle, een riviertje net buiten het landgoed. Deverlanges wijst ernaar. ,,Kraakhelder water. Hiermee vullen we onze bassins’’, vertelt hij. Bezoekers dienen minstens 10 meter van de randen van de bassins te blijven. Kom je dichterbij, dan raken de vissen in de stress. ,,Alleen stressvrije steuren produceren voldoende kaviaar van de allerbeste kwaliteit’’, aldus de eigenaar.
Lange cyclus
De cyclus duurt lang, heel erg lang, vervolgt hij. Het begint bij tienduizenden babysteurtjes die in een bassin worden gestopt. Na drie jaar worden de mannetjes van de vrouwtjes gescheiden, omdat dan pas het verschil tussen beide seksen kan worden gezien. De mannetjes worden verkocht op de markt, de vrouwtjes mogen op het landgoed blijven. Wanneer de vrouwtjes 8 à 10 kilo wegen – zo’n zeven jaar na de geboorte – worden ze gedood: het is de enige manier om te kunnen ‘oogsten’. De eitjes worden voorzichtig met de hand eruit gehaald. De opbrengst varieert tussen de 500 en 1000 gram kaviaar per vis.
Tijd voor het zwarte goud. Met een lepeltje schep je een beetje kaviaar op de rug van je hand, waar de zwarte onbevruchte eitjes iets warm worden. Vervolgens druk je de kaviaar met je tong tegen je gehemelte. De smaak is een beetje ziltig, maar ook boterig of romig. Zoiets. Bijzonder genoeg om een tweede hapje te proberen.
Deverlanges heeft grootse plannen met zijn Caviar de Neuvic. Afgelopen jaar bracht zijn kwekerij 2,5 ton kaviaar op; in 2018 moet dat minimaal 6 ton zijn. Als het aan hem ligt, worden kaviaar en Dordogne straks in één adem genoemd.
De Dordogne – Foto Shutterstock
Kronkelstraatjes
Dordogne is gastronomisch gezien bekend vanwege truffels (foto onder) en foie gras ofwel ganzenlever. Wie Sarlat bezoekt, een eeuwenoud stadje met kronkelende straatjes, kan er niet om de delicatessenwinkels en de markt heen. ,,In Sarlat zijn zelfs feesten gewijd aan truffels en ganzen’’, vertelt Aurélie Gauthier, chef-kok en eigenaresse van restaurant Papilles & Cie. ,,Half januari vieren we het Fête de la Truffe en elke derde zondag in februari is er het ganzenfestijn Fest’Oie.’’
Gauthier verzorgt kookworkshops. Dan wijkt ze uit naar Maison Pélégris, een chique eetwinkel op de Place de la Liberté, het centrale plein. De sessie begint met haar favoriete gerecht: nem de canard, loempia gevuld met gekonfijte eend, courgette, ui, paprika en Aziatische kruiden en specerijen. Tijdens het snijden van de groente vertelt Gauthier over de boerderij van haar grootouders, waar eenden, ganzen, varkens en kippen door elkaar liepen. Van oma leerde ze kippen slachten en patés maken.
Na drie minuten bakken zijn haar loempia’s klaar. Ze snijdt de baksels doormidden en legt ze keurig op een schaaltje dat de vorm van een eend heeft. Een kunstwerkje dat ze al tig keer heeft gemaakt. Gauthier is in zekere zin net zo’n kopiist als schilder Didier.
De Dordogne
De regio Dordogne is goed met de auto te bereiken: de afstand met Noord-Nederland bedraagt ongeveer 1150 kilometer. Vliegen kan ook. Transavia vliegt bijvoorbeeld tussen Schiphol en Bergerac. Retour vanaf 100 euro.
De grotten van Lascaux 4 zijn gereed. Kijk voor meer informatie, openingstijden en toegangsprijzen op de website.
Kaviaarliefhebbers kunnen zeven dagen per week terecht op Domain Huso in Neuvic. Een rondleiding van anderhalf uur kost 15 euro per persoon, met als aangename afsluiter een lepeltje kaviaar, toast met kaviaarboter en een glaasje bubbelwijn. Wie een keer een kookworkshop wil volgen bij Aurélie Gauthier, kijkt op de website.
De Dordogne – Foto Shutterstock