De eigenzinnigheid van Bretagne
Bretagne is misschien wel het meest eigenzinnige stukje Frankrijk. Met een eigen cultuur, een eigen taal en ‘eigen-wijze’ bewoners die bekendstaan om hun vastberadenheid en onverzettelijkheid.
En met de stripfiguren Asterix en Obelix als sprekende voorbeelden, zij hielden in Bretagne stand tegen de Romeinen. Reis&Co neemt een kijkje op de westpunt van Bretagne, dat ook wel bekend staat als ‘het einde van de wereld’.
Keltische cultuur
De stripboeken van Asterix en Obelix spelen zich zo’n tweeduizend jaar geleden af in Gallië, het toenmalige Frankrijk. In die tijd waren het vooral Kelten die in grote delen van Gallië woonden en de Keltische taal spraken. Tegenwoordig is die Keltische cultuur in heel Frankrijk verdwenen. In heel Frankrijk? Nee, in Bretagne leeft het Keltisch nog steeds.
Bretonse vrouw in traditionele kledij op fiets – Foto: Shutterstock
Einde van de wereld
Op de westpunt van Bretagne wordt – naast Frans – nog steeds Bretons gesproken en gebruikt: een Keltische taal. Voor Nederlanders is dit een lastige taal waar weinig herkenningspunten in zitten. Neem de tweetalige verkeersborden: in ‘Kemper’ is Quimper nog wel te herkennen, maar je bent blij dat onder ‘Ar Gwended’ de plaatsnaam Vannes staat. Dat ze in het departement Finistère, ‘het einde van de wereld’, eigenzinnig zijn, blijkt ook op het Bretonse eiland Ouessant. Bewoners op dit eiland in de Keltische Zee genieten een bijzonder voordeel: ze hoeven geen belasting te betalen. Met dank aan hun voorouders, die zeelieden veilig over de gevaarlijke zee rondom het eiland wisten te navigeren.
Archipel van Molène
De enige manier om op Ouessant te komen, is per boot. Ooit vormde dit eiland de meest westelijke punt van Finistère, maar sinds de laatste ijstijd en de daaropvolgende zeespiegelstijging kun je hier niet meer over land komen. Samen met andere eilandjes vormt Ouessant de Archipel van Molène, midden in de Keltische Zee, zoals dit deel van de oceaan heet. Vanwege gevaarlijke stromingen vind je hier veel vuurtorens, op de eilanden én midden op zee.
Een van de vele vuurtorens aan de kust van Finistère, Bretagne – Foto: Shutterstock
Onaards landschap
Op Ouessant vind je surrealistische, bijna onaardse landschappen, die sinds de prehistorie onveranderd zijn. Het decor wordt gevormd door enorme rotsblokken in bizarre vormen, ‘stranden’ waar enorme witte keien liggen, velden vol heide, en varens en mos zo zacht als een matras. De mist zorgt voor een mystieke sfeer, terwijl op de achtergrond de zee onvermoeibaar tegen de rotsen klapt. De rotsen hebben een Bretonse naam en zijn vernoemd naar de druïden die ooit op Ouessant woonden.
Bretonse doedelzak
Ook op het vasteland van Finistère zijn Keltische/Bretonse invloeden te zien. En te horen. In Quimper, de hoofdstad van Finistère, vindt elk jaar in juli het culturele Festival de Cornouaille plaats. Ook wel Kalon ar Fest genoemd, naar de vroegere naam van Finistère. Typisch Keltische klanken komen daar onder meer uit de bombarde en de biniou, de Bretonse doedelzak. Cornouaille is een toonaangevend festival waar vele Keltische muzikanten, barden en dansers aan meewerken en waar je je kunt onderdompelen in de Bretonse cultuur en tradities. Wil je álles weten over de Bretonse/Keltische cultuur en geschiedenis, bezoek dan ook het Musée Départemental Breton in Quimper.
Bloemrijke stad
Als je toch in Quimper bent, neem dan vooral de moeite om deze ‘meest Bretonse stad van Bretagne’ aan nader onderzoek te onderwerpen. De stad ligt aan drie rivieren die daar samenkomen – Kemper betekent ‘samenvloeiing’ – waarvan de Odet de grootste is. Je kunt door de eeuwenoude, fotogenieke binnenstad en langs de oevers van de Odet wandelen, wat vooral zomers bloemrijke plaatjes oplevert. De grootste blikvanger van de stad is de kathedraal met de imposante glas-in-loodramen, maar het is vooral het geheel dat indrukt maakt: de bijzondere architectuur, authentieke straatjes, unieke winkeltjes en terrassen in het stadscentrum. Een bezoek aan Quimper sluit je in stijl af met een glas eigenzinnige Breizh Cola of Pulp, een Bretonse frisdrank pur sang.
Quimper – Foto: AnnDcs / Shutterstock
Kamperen in Bretagne
Bretagne is een favoriete kampeerbestemming. Niet zo verwonderlijk, als je de veelzijdigheid van de regio bekijkt. De noordkust is ruig en rotsachtig, afgewisseld met fraaie baaien. De westkant is grillig met kliffen en iconische vuurtorens. Aan de zuidkant van Bretagne vind je duinen, bossen, lange zandstranden, prehistorische monumenten en fraaie eilanden voor de kust. In het glooiende, groene binnenland liggen eeuwenoude steden waar de Bretonse cultuur en historie samenkomen. Er zijn meerdere aanbieders van campingreizen naar Bretagne, waaronder het Nederlandse familiebedrijf Vacansoleil (www.vacansoleil.nl). Deze reisorganisatie is in 1969 op een Franse camping begonnen en is tegenwoordig op vijfhonderd campings in meerdere landen vertegenwoordigd. In Bretagne biedt Vacansoleil onder meer familiecamping Iris Parc le Ty Nadan aan, vlakbij Quimperlé (Finistère). Deze camping ligt middenin de bossen en op rijafstand van zee en stranden, kustplaatsen als Concarneau en de steden Quimper en Lorient.
Bretagne
Regio in Frankrijk
Hoofdstad: Rennes
Aantal inwoners: 4,6 miljoen
Oppervlakte: 27.000 km2
Taal: Frans, Bretons
Valuta: euro
Afstand Noord-Nederland – Bretagne: 900-1200 km
Breizh
In Bretagne kom je vaak de naam Breizh tegen. Dat is het Bretonse woord voor Bretagne. Het Bretons is een Keltische taal die al eeuwen door de inwoners wordt gesproken. De Bretons komen uit Bretagne, hun voorouders uit Groot-Brittannië (Grand-Bretagne). Vandaar dat ook daar Keltische talen worden gesproken, zoals het Gaelic. Het Bretons lijkt veel op het Cornisch, de Keltische taal die in Cornwall (Engeland) wordt gesproken.
Asterix en Obelix
Dit is de bekende introductie in de Asterix en Obelix-stripboeken:
Zo’n 2000 jaar geleden was heel Gallië bezet door soldaten van Ceasar, de Romeinse veldheer. Heel Gallië? Nee, een kleine nederzetting bleef moedig weerstand bieden aan de overweldigers en maakte het leven van de Romeinen in de omringende legerplaatsen bepaald niet gemakkelijk.
Die kleine nederzetting in Gallië – zo heette Frankrijk toen – lag in ‘Armorica’. Het heeft alle kenmerken van Erquy, een dorpje aan de Cotes-d’Armor in het noorden van Bretagne.
Meer over mysterieus Ouessant
Reis&Co-redacteur Sybylle Kroon was onlangs op Ouessant, het meest westelijke Bretonse eiland. Hier vertelt ze wat ze nog meer zag op dit mysterieuze eiland.
Door: Sybylle Kroon