Na een jaar in Barcelona gewoond te hebben, wachtte voor journalist en tekstschrijver Jasper de Vries Nederland weer als thuisfront. Samen met zijn verloofde vond hij echter een passende afsluiting van hun geweldige jaar in het buitenland: een reis door Cuba, Mexico en Colombia. Deel I van het drieluik over deze reis: authentiek Cuba, daar waar de tijd heeft stilgestaan.
Als het vliegtuig ons op Cubaanse bodem zet, begint het pas echt te kriebelen. De maanden voorafgaand aan ons avontuur zaten zo vol, dat er weinig tijd was om vooruit te kijken én voor te bereiden. Het avontuur start direct bij aankomst met bagage op verkeerde bagagebanden en de inname van onze paspoorten door een beveiliger. Gelukkig levert het enkel een uur wachten op, waardoor we uiteindelijk met paspoorten, bagage én een nieuwsgierig gevoel het vliegveld van Havana uitlopen.
Casa particular
Een taxi brengt ons naar het centrum van de Cubaanse hoofdstad, waar we voor de eerste twee nachten een zogenaamde casa particular (de Cubaanse vorm van een homestay) hebben geboekt. De zin ‘Mi casa es su casa’ nemen ze in Cuba erg letterlijk. Je verblijft bij Cubanen thuis, iets dat in Cuba veel gebruikelijker is dan overnachten in een hotel. Een geweldige manier om als reiziger meer van de Cubaanse cultuur mee te krijgen.
Vier prullenbakken
Het huis staat vol spullen, iets wat we gedurende onze reis bij vele casa’s ervaren. Veel is er namelijk niet te krijgen in Cuba en de lokale bevolking gooit dan ook erg weinig weg. Zo telt alleen de woonkamer van onze casa al vier prullenbakken (hoe ironisch). Supermarkten zijn een bijzonder gezicht, zo ervaren we al snel. Er is één merk soep, één merk koekjes…
Veel producten vallen hier al snel in de categorie luxeproducten of zijn überhaupt niet te krijgen. Onze avondwandeling brengt ons niet alleen een eerste indruk van de supermarkten, maar ook van het centrum van de stad. Veel gekleurde gebouwen, en nog meer gekleurde oldtimers, zo concluderen we. Op naar morgen.
Een duik in de Cubaanse geschiedenis
Terwijl de zon de volgende ochtend de eerste lichtstralen op de stad werpt, genieten wij van het heerlijke ontbijt in onze casa. Deze dag staat in het teken van het rondslenteren in Havana. Een bijzondere stad, waarin vervallen gebouwen worden afgewisseld door frisse, moderne en prachtige soortgenoten.
Vooral in het oude stadsdeel vormen de afgebladerde, kapotte en incomplete huizen een troosteloos decor, terwijl het meer toeristische deel juist enorm sfeervol, gezellig en vaak ook kleurrijk is.
Stamkroeg
Onze wandeltocht brengt ons onder meer langs El Capitolio (de voormalige zetel van de Cubaanse regering, gebaseerd op het Amerikaanse Capitool), Plaza de Armas, Malecón (de boulevard), Plaza Havana Vieja, Catedral de San Cristóbal de la Habana, La Bodeguita del Medio (stamkroeg van bekende kunstenaars en schrijvers én naar eigen zeggen de plek waar de Mojito werd geboren) en Calle Obispo, de drukste straat in het oude stadscentrum vol bezienswaardigheden.
Spontane rondleiding
Onze meest bijzondere stop is echter bij een gebouw dat in eerste instantie lijkt op een fort. Als we bij de poort staan, horen we van een bewaker dat het een politiebureau is. We mogen niet naar binnen. Een blik langs diezelfde bewaker wakkert onze interesse alleen maar aan.
Eén van de aanwezige agenten komt onze kant op gelopen en spreekt ons aan. Plots worden we uitgenodigd hem te volgen voor een rondleiding. Tussen de vragende blikken van zijn collega’s neemt hij ons mee in de roerige (en recente) Cubaanse geschiedenis. De oude foto’s aan de muren en bijbehorende verhalen maken een diepe indruk.
Knalroze open oldtimer
Terug op Parque Central nemen we wederom een kijkje bij de diverse geparkeerde oldtimers. Je ziet ze in vele vormen, maten en kleuren door heel Havana, en zo blijkt later heel Cuba, rijden. We kijken elkaar aan: Havana verlaten zonder in zo’n auto te hebben gereden? Niet veel later rijden we in een knalroze open oldtimer naar enkele andere bezienswaardigheden.
We bezoeken onder meer het oude huis van Che Guevara en één van de vier grote forten. Bij laatstgenoemde genieten we met een verse kokosnoot met Cubaanse rum van het heerlijke uitzicht over de stad. Ook maken we een stop bij Plaza de la Revolución (daar waar Fidel Castro vroeger urenlange speeches hield) en het José Martí-monument, voordat we terugkeren en in het oude stadscentrum nog een geweldige zonsondergang meepakken.
Unieke omgeving in Viñales
Een zogenaamde collectivo, een taxi (lees: overdekte oldtimer) die je deelt met anderen, brengt ons naar de westelijke provincie Pinar del Rio. De (snel)weg is slecht en bijna uitgestorven. Af en toe halen we een paard en wagen in of minderen we vaart als er een straatverkoper met bananen, wat andere tropische vruchten of een gebraden kip langs de weg staat.
Onze benen liggen bijna in de nek en als we weer eens door een enorm gat in de weg racen, kunnen we alleen maar hopen dat onze bagage op het dak van de auto blijft liggen. Maar we genieten volop. De route slingert ons door de ene prachtige omgeving naar de andere.
Bulderende lach
In Pinar del Rio verblijven we enkele dagen in het plaatsje Viñales, wederom bij locals thuis. Ditmaal echter niet in het centrum, maar iets buiten het stadje bij een reus van een vrouw met een aanstekelijke en bulderende lach, waarmee we samen een nieuwe cocktail op de kaart zetten.
Het uitzicht vanuit onze slaapkamer over het bijzondere landschap is fantastisch. De mogotes (steile oprijzende karstbergen), de tabaksvelden, roestrode aarde: niet voor niets staat de Valle de Viñales (Viñales-vallei) op de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. Alleen in Noord-Vietnam vind je een vergelijkbare omgeving.
Paardrijden
In deze bizar mooie natuur maken we fikse wandelingen, een boottocht in een grot en bezoeken we de Mural de la Prehistoria, een enorm kunstwerk op een rotswand die we ook deels beklimmen. Om de dag af te sluiten rijden we naar het (volgens de locals) mooiste uitzichtpunt van de regio.
Een van de meest populaire activiteiten in Viñales is paardrijden. We zijn huiverig, omdat we onderweg verschillende slecht behandelde paarden zijn tegengekomen. Op advies van locals gaan we in zee met een aanbieder, die inderdaad erg gezonde en goed verzorgde paarden heeft staan.
Een bijzondere tocht volgt, waarbij we naast diverse soorten landschappen ook een tabaksplantage bezoeken en voor een tweede keer deze trip een echte Cubaanse sigaar roken. Met honing. ‘Zoals het hoort’, aldus de Cubanen.
Authentiek Trinidad
Als we onze spullen pakken om richting het meer oostelijk gelegen Trinidad te gaan, besluiten we om op de route eerst nog Playa Larga en de Bay of Pigs (Varkensbaai) met een bezoek te vereren. Van locals horen we dat het de moeite waard is. Checken op internet kunnen we niet, want internet en Cuba is een verhaal op zich. Een kraskaartje kopen, om met de te verschijnen code een uurtje op de publieke WiFi op grote pleinen te kunnen inloggen. Met vele anderen. Het resultaat valt te raden.
De tocht zelf is mooier dan het dorpje in de punt van de beroemde Varkensbaai, maar na gehoord te hebben over de geschiedenis van deze baai nemen we toch een kijkje. Hier vond in 1961 namelijk de mislukte invasie plaats van Cubaanse ballingen (met steun van de Amerikaanse CIA), wat als doel had om een einde te maken aan het linkse bewind van Fidel Castro.
‘Elk straatje is een foto waard’
Het stadje Viñales zelf was sfeervol, maar dat zijn we eigenlijk al vergeten zodra we kennismaken met Trinidad. Wat een heerlijk stadje, dat alleen bij Cuba past. Omdat elk straatje weer een nieuwe foto waard is, hebben we meerdere dagen nodig om alles te verkennen.
Arme deel
Tijdens één van onze wandeltochten doen we ook het arme deel aan. Doodstille straten worden afgewisseld met straten vol spelende kinderen die af en toe plaats moeten maken voor een paard (en soms met wagen). Terug in onze casa nemen we even de tijd om alle indrukken en ervaringen een plekje te geven.
De supermarkten, de huizen, het internet, paard en wagen als meest gebruikte transportmiddel. Het is alsof de tijd in dit land op sommige plekken heeft stil gestaan. Of al een heel lange tijd stil staat. Maar ook in de arme delen van dit land voelen we ons, tegen alle eerdere geluiden in, geen moment onveilig.
Hagelwit strandje
Iets waar we in Trinidad niet aan kunnen wennen, is de stroomuitval die meerdere malen per dag het stadje teistert. Op de dag dat we wakker worden zonder stroom, maken we kennis met een local die een mooie uitkomst biedt: hij wil ons in zijn ‘bijzondere auto’ naar de zee brengen.
Tijd voor een stranddagje in Cuba en een duik in de Caribische zee. Niet bij het toeristische Varadero, dat vol staat met resorts, maar op een hagelwit strandje met een zee zo helder dat je tot meters diep je voeten ziet. Onze stranddag sluiten we af met een avondwandeling en eindigen per toeval in het populairste restaurant van de stad. Een passend slot, voordat we de volgende dag naar Santa Clara reizen.
Via Che Guevara terug naar Havana
Op weg naar Santa Clara stoppen we voor een paar uur bij de El Nicho watervallen. Onze auto haalt steeds maar nét het hoogtepunt van de golvende maar steeds steiler wordende weg. De diverse watervallen in dit park zijn fantastisch. Heerlijk verkoelend, helder water in een ontzettend groene omgeving. We zouden ons hier dagen kunnen vermaken.
Fris en fruitig zetten we echter onze weg voort. Een ‘bumpy ride’ later arriveren we in Santa Clara, waar we vooral onder de indruk zijn van het Che Guevara Mausoleum. Dit monument herbergt de ‘overblijfselen’ van Che Guevara en vele medestrijders, gevonden en opgegraven in Bolivia en overgebracht naar Cuba. De meeste reizigers herkennen het aan het enorme standbeeld van ‘Che’.
Even verderop, in de stad zelf, bezoeken we ook de plek waar een militaire bevoorradingstrein door toedoen van Che Guevara ontspoorde. De foto’s spreken boekdelen.
Terug in startpunt Havana
Een bijzondere autorit, waarin we midden op de snelweg ineens van auto en chauffeur wisselen, brengt ons weer terug bij ons startpunt: Havana. We overnachten in de bij ons bekende casa, dat ineens als ‘thuiskomen’ voelt en slenteren nog een dag heerlijk relaxt door Calle Obispo en omliggende straatjes. Als we de zon zien ondergaan, pakken we nog een paar uurtjes slaap mee voor we richting vliegveld gaan: op naar Mexico!
Bekijk dan één van onze andere artikelen op https://acc.reisenco.nl/inspiratie/
