Tussen de rivieren de Eufraat en de Kizil Irmak in Turkije ligt een interessant gebied, gebeeldhouwd door Moeder Natuur: Cappadocië. Lava, puimsteen, tufsteen, wind, water en erosie vormden in miljoenen jaren een van de meest intrigerende landschappen van Europa.
Cappadocië kenmerkt zich door rotsformaties met de meest bizarre vormen: pilaren, zuilen, torens, obelisken, ‘feeënschoorstenen’ en naaldvormige rotsen, sommige wel veertig meter hoog. Alles gebeeldhouwd door Moeder Natuur, die al haar eroderende krachten miljoenen jaren heeft ingezet om een vulkanisch landschap te creëren waar je met verbazing naar blijft kijken. In sommige rotsen lijken ramen en deuren te zitten. Dat is ook zo: ooit woonden hier mensen. In de vierde eeuw voor Christus, in de tijd dat Cappadocië een provincie was van het Byzantijnse Rijk, zochten de toenmalige bewoners hun toevlucht tot dit wonderlijke landschap. Ze bouwden huizen en kerken in de rotsen, dorpen in de grotten en zelfs ondergrondse steden. Zo beschermde de christelijke bevolking zich tegen de oprukkende Arabieren.
Duizenden jaren werden de rotsen bewoond, tot 1950. De Turkse overheid besloot toen dat er niet meer in de rotshuizen gewoond mocht worden. Wat rest zijn de versteende overblijfselen van een van de grootste grotwoningcomplexen ter wereld en van een verdwenen beschaving met allerlei heiligdommen. Van dusdanig uitzonderlijke waarde, dat UNESCO het gebied in 1985 tot Werelderfgoed heeft uitgeroepen. Hier vallen de rotsen van Cappadocië en Nationaal Park Göreme onder. Het gebied wordt begrensd door de oorspronkelijke veroorzakers van dit merkwaardige landschap: de – nu uitgedoofde – vulkanen.
Nationaal Park Göreme- Foto: Shutterstock
Ga je wandelen door het vulkaanlandschap van Cappadocië – wat goed te doen is, er zijn talloze wandelroutes – dan lijkt het net of je door een filmset loopt: zo onwerkelijk, zo onaards zijn de rotsformaties. Neem Pasabag bij de stad Zelve. Hier zie je midden in een wijngaard de zogeheten feeënschoorstenen: rotsformaties die op schoorstenen met puntmutsen lijken. Ook hier heeft Moeder Natuur de hand in gehad. Vroeger konden heremieten en monniken hier in afzondering leven, tegenwoordig is het aanzienlijk drukker in het ‘dal der monniken’, zoals Pasabag ook wel genoemd wordt.
Pasabag, Cappadocië – Foto: Shutterstock
De opzienbarende rotsformaties van Cappadocië worden afgewisseld met aardse taferelen zoals boomgaarden en weilanden. Wil je meer weten en meer zien, dan boek je een wandelgids die je alle bijzondere plekjes laat zien waar je anders vast doodleuk voorbij was gewandeld. Een echte must see is het Göreme Open Air Museum, een kilometer bergopwaarts wandelen vanaf het centrum van Göreme. Het voormalige klooster en pelgrimsoord is uit de rotsen gehouwen. Karanlık Kilise is een van de kerken die in het rotscomplex verborgen zit. De kerk is beroemd vanwege de goed bewaarde fresco’s.
Waar je ook veel kleurrijke frecso’s vindt, is in de Ihlaravallei. Deze groene vallei heeft een ander landschappelijk karakter: rivier de Melendiz heeft een diepe kloof in de rotsen geslepen, zodat het net lijkt of je in de Franse Gorges du Verdon bent beland. Een soort minicanyon, maar met bijzondere schatten. In de tientallen meters hoge rotswanden zijn tijdens de Byzantijnse periode talloze kapellen en kerken uitgehakt, en werden de wanden van fresco’s voorzien. Wandel je door de kloof om een tocht te maken, verwonder je dan niet alleen over het spectaculaire landschap en de rotskerken, maar ook over de stilte die in de vallei heerst. Het enige wat je hoort is het ruisen van de bomen en het water van de rivier.
De Ihlaravallei in Cappadocië – Foto: Shutterstock
De vroegere bevolking hakte niet alleen woningen en kerken uit de rotsen om zich te beschermen tegen islamitische veroveraars, de bewoners bouwden zelfs hele steden onder de grond. Kaymakli is zo’n ondergrondse stad. Het is voor ons nauwelijks voor te stellen hoe ze in die tijd – duizenden jaren geleden – zo’n ingenieus en volledig functionerende stad konden bouwen. Kaymakli bestaat uit zo’n honderd tunnels op verschillende verdiepingen, waaromheen huizen, stallen, kerken en opslagplaatsen ‘gebouwd’ werden. Het is een van de grootste ondergrondse nederzettingen in Cappadocië, waar tot 1923 christenen woonden. Sindsdien is de ondergrondse stad verlaten. In 1964 werd een deel van Kaymakli opengesteld voor publiek. Hier zie je met eigen ogen hoe niet alleen Moeder Natuur maar ook de mens de miljoenen jaren oude rotsformaties naar wens beeldhouwde en vorm gaf.
Ondergrondse stad Kaymakli – Foto: Shutterstock
Het is een sensationeel gezicht: luchtballonnen boven het spectaculaire landschap van Cappadocië. Een ballonvaart maken is immens populair bij toeristen en een bucketlistdingetje van menig reiziger, ook al moet je er vroeg je bed voor uit; de ballonnen gaan bij zonsopkomst de lucht in. En geef ze eens ongelijk: vanuit de lucht heb je een geweldig uitzicht over de valleien.
De meeste ballonvaarders vind je bij de stad Göreme. Ze ‘varen’ met grote en minder grote manden onder de ballon. Hoe groter de mand, hoe meer mensen erin kunnen en hoe groter de kans dat je ergens in het midden een plaatsje krijgt toegewezen. Beter is het dus om met een kleine ballon mee te gaan, dan weet je zeker dat je een plek met goed uitzicht hebt. Goedkoop is het niet: voor een ballontocht van een uur betaal je al snel meer dan honderd euro per persoon. Maar je krijgt er een onvergetelijke ervaring voor terug. En mocht je je geld liever aan iets anders besteden: het sprookjesachtige uitzicht over het vulkaanlandschap met de ballonnen is gratis.
De Kizil Irmak (Rode Rivier) is de grootste rivier in Turkije. De 1150 kilometer lange rivier ontspringt in het Centraal Anatolisch Plateau en mondt uit in de Zwarte Zee. De Eufraat (2735 kilometer) is de belangrijkste rivier in het Midden-Oosten. Deze rivier ontspringt in Turkije, stroomt door Syrië en Irak en mondt uit in de Tigris, die uiteindelijk weer uitmondt in de Perzische Golf.
Door: Sybylle Kroon