In Beiroet wordt gefeest en gelachen

Alleen het geraamte van het bijna dertig verdiepingen hoge Holiday Inn staat nog overeind. De zijkant is zwaar gehavend door ingeslagen mortieren en granaten. Wie z’n ogen sluit kan zich een voorstelling maken hoe levendig het er in 1973, na de opening, was. Op de bovenste verdieping dansten rijke toeristen in de nachtclub, in de winkels hingen avondjurken en de drank vloeide rijkelijk. Tot de burgeroorlog uitbrak en het in 1975 symbool werd van de battle of the hotels, waarin alle torenhoge hotels het toneel werden van sluipschutters.

Litteken

Het Holiday Inn is een van de littekens die Beiroet herinneren aan de burgeroorlog waarin 250.000 doden vielen. Al is het hooguit de toerist die gefascineerd kijkt naar het kapotgeschoten gebouw; Beiroeti’s scheuren er in hun Ferrari’s en Porsches zonder blikken of blozen aan voorbij. Pal ernaast paraderen toeristen alweer sinds achttien jaar op de marmeren trappen van het vijfsterrenhotel Phoenicia, dat ook doelwit was, maar wél weer is opgebouwd. Hier is de ontbijtzaal weer gevuld, nu met rijke vrouwen die strak van de botox met hun Louis Vuitton-tas aan tafel zitten. Hier kijken (vooral Libanese) toeristen weer trots vanuit hun kamer uit op zee, waar dure jachten dobberen.

Holiday Inn, Beiroet – Foto: Melie Nasr / Shutterstock

,,Bijna alle Beiroeti’s zijn al eens in Amsterdam geweest. Waarom komen de Nederlanders niet bij ons?” vraagt Nour Chaoui, manager bij Phoenicia, tijdens het ontbijt waar het luxe buffet volstaat met onder meer hummus van biet of wortel, foul mdamas – een bonengerecht – en zoete Libanese cakejes. Veel Nederlanders weten nu eenmaal niet dat Beiroeti’s dol zijn op uitgaan, dat je je hier kunt vergapen aan luxe uit de bovenste klasse, dat er vloeiend Engels wordt gesproken en dat je er ontzettend lekker kunt eten. In Beiroet heerst vrijheid, hier staat de moskee naast de kerk, er wordt gefeest en gelachen.

Glittertruitjes en muziek

Elke avond maken vele Beiroeti’s zich op voor vertier. Glittertruitjes komen uit de kast, uit de kroegen klinkt muziek en het is filerijden om bij je favoriete café te komen. Een dure bak komt voorbij, de inzittenden zingen luidkeels en lachend mee met de Arabische muziek. Steek je je duim op, dan krijg je een dankbare lach terug. ,,Thank you!” roepen ze. ,,Welcome in Lebanon!” De kroegen en restaurants zijn goed vol, soms staan de gasten tot ver buiten op de stoep. In de ene tent luisteren bezoekers naar een jazzbandje, in de andere wordt zelfs op tafels gedanst en in een volgend cafeetje zie je openlijk twee vrouwen elkaar versieren en zoenen.

,,Deze stad slaapt nooit. Je kunt hier van feest naar feest, 24 uur per dag door”, vertelt Moustafa Fahs (27), onze gids vandaag. Hij glimlacht als we vertellen dat we de avond ervoor op een heel bijzonder feestje zijn beland, gewoon door de muziek achterna te lopen. We kwamen uit bij een tent op braakliggend terrein. De portier liet ons met een ‘welcome’ binnen, het leek er net een oosters tafereel in de Fata Morgana van de Efteling. Alleen het vliegende kleedje met de fakir ontbrak. Er speelde een Arabische band op een podium. Rijk ogende bezoekers zaten aan tafels, omgeven door waterpijpen en flessen wijn en sterkedrank. In het midden stroomde groen verlicht water uit een fontein, tropische bomen stralen er in magisch blauw licht. De goedkoopste fles wijn op de menukaart kostte 180 dollar.

,,Dat is wel een exclusief feestje geweest”, zegt Moustafa. Hij heeft nog wel wat tips. ,,Vanavond kun je naar club Projekt, of naar Radio Beirut, een café vanwaar rechtstreeks radio wordt uitgezonden.”

Beiroet zonder reisgids

Moustafa Fahs zette Alternative Tour Beirut op, dat toeristen het Beiroet laat zien waar je niet met een reisgids komt. Hij praat met ons vrijuit over geloof, politiek en oorlog. Eén keer, als hij in een eettentje Hezbollah noemt, wijst de eigenaar hem op een sticker. ‘Hier niet praten over politiek’, luidt de tekst in het Arabisch. ,,Dat heeft niets te maken met spanningen, hoor. Maar de eigenaar wil het gewoon niet in zijn zaak. Misschien dat hier ooit twee gasten met elkaar op de vuist zijn gegaan. Een enkel tentje heeft zo’n sticker.” Hij loopt naar de eigenaar en omhelst hem.

Elke zaterdag kunnen toeristen aanhaken bij zijn wandelltour, maar vandaag neemt Moustafa ons mee op de fiets. Zeer uitzonderlijk voor Beiroeti’s, die niet fietsen en liefst zo min mogelijk lopen. Maar Moustafa weet dat buitenlandse toeristen wel willen fietsen en dat ze zo een groter deel van de stad kunnen zien. ,,Goed opletten”, waarschuwt hij wel. ,,Het verkeer is hier een chaos. En let niet op al dat getoeter. In Beiroet is er overal herrie.” Een understatement. Overal hoor je drilboren, ronkende vrachtwagens, betonmolens of toeterende auto’s. Geuren van zoete waterpijpen, vleugjes citroen, wierook en gegrild vlees wisselen elkaar af met de stank van benzine en riolering.

Mensen voor een barretje in Beiroet, Libanon – Foto: Yulia Grigoryeva / Shutterstock.com

De fietstocht gaat door oost-Beiroet, waar de christenen wonen. Hier vind je winkeltjes waar fruit, plastic mandjes en antiek worden verkocht en eettentjes waar je falafel of pannenkoeken gevuld met vlees en hummus eet. Uit appartementen wapperen verkleurde lappen stof, als bescherming tegen de zon. Soms fietsen we langs prachtige koloniale panden met Franse balkonnetjes en houten luiken, dan weer langs een verlaten gebouw zonder ramen, waar een boom uit het dak groeit. Dikke bundels illegaal aangelegde elektriciteitsdraden geven de bewoners zekerheid op stroom. Ook hier in oost-Beiroet staan panden vol kogelgaten. ,,Als kind maakten we er een spelletje van: moesten we raden welk wapen bij welk kogelgat hoorde. Kijk, zo’n groot kogelgat is van een Russische kalasjnikov en dat andere gat is denk ik van een M16. Waarom die gebouwen niet worden opgeknapt? Daar heeft niet iedereen geld voor. En we zien het zelf allang niet meer.”

Herinneringen aan de oorlog

Moustafa vertelt dat hij 15 was tijdens de bombardementen in juli 2006, een gewapend conflict tussen Israel en de Libanese Hezbollah dat na een maand eindigde in een staakt-het-vuren. ,,Ik zag thuis op televisie dat onze wijk tot doelwit was bestempeld”, vertelt hij. ,,Ik heb mijn zusje onder de douche vandaan gehaald, en mijn broertje uit zijn kamer getrokken terwijl mijn moeder de kluis leeghaalde. Dertig minuten nadat we met drie tassen in de auto zaten, stond ons huis in brand. We zijn naar de bergen gevlucht. Ik ben de enige van het gezin die is teruggekomen.”

Straatje in Beiroet – Foto: Shutterstock

,,Wij willen de oorlog het liefst vergeten” , gaat Moustafa verder. ,,We maken weleens grapjes over de oorlog, bijvoorbeeld dat ik vergeten was een broek aan te trekken toen we vluchtten. Kwam ik in mijn boxershort bij de Syrische grens aan… Daar lachen we nog om. Maar we práten onderling niet over de oorlog. Niet met familie, niet met vrienden. We zijn een volk dat alles binnenhoudt.”

Na de oorlog is de stad in sneltreinvaart opgebouwd. De ene wolkenkrabber na de andere is herrezen, en er staan nog steeds veel kranen. Duidelijke straatnaamgeving ontbreekt. De kaart die we in het hotel meekrijgen lijkt overzichtelijk, maar geen enkele keer corresponderen de straatnamen op de kaart met die op de bordjes langs de weg. ,,Weet u waar Radio Beirut is?” vragen we die avond om de drie straten. Ook de Beiroeti’s snappen niets van de kaart, maar als we naar de wijk Mar Mikhael vragen, wijst iedereen ons een stapje dichter bij ons doel. Bij een hotel vragen we het de portier. Hij pakt zijn telefoon, belt het nummer dat op ons papiertje staat. ,,Hier oversteken, dan 200 meter rechtdoor, voorbij de hoge trappen en dan aan je linkerhand.” De plattegrond komt niet één keer meer uit de tas.

Zien en gezien worden

Terug naar west-Beiroet, waar het draait om zien en gezien worden. Bijvoorbeeld langs de Corniche (de boulevard) of in Hamra Street, waar de happy few flaneert. In dit deel van de stad vind je luxe winkels met merken als Versace, Armani, Prada en Stella McCartney. Appartementen beginnen er vanaf anderhalf miljoen euro. Een glimmend blauwe Lamborghini remt af voor het stoplicht. Het raampje gaat open nadat we foto’s hebben gemaakt. ,,Nice, nice!” roept de bestuurder lachend, hij steekt zijn duim op. ,,Welcome!”

Corniche, boulevard in Beiroet – Foto: Diego Fiore / Shutterstock

Aan het einde van de boulevard belanden mijn reisgenoot en ik op een kermisje dat uitblinkt in vergane glorie. Het reuzenrad begint te piepen en kraken als de kaartverkoper het in gang zet. Overal zitten roestplekken. Boven hebben we prachtig uitzicht over de zee, de omliggende gebouwen en de palmbomen. Na de eerste ronde komt de kaartverkoper naar ons bakje en geeft er een harde slinger aan. Tollend gaan we – we zijn de enige in de attractie – weer naar boven. We horen de man hartelijk lachen. We zitten er allebei versteend bij, ik verlies mijn oriëntatie, word licht in mijn hoofd, knijp mijn ogen dicht en hou me met kracht vast aan de stangen. Ik wil eruit! Langzaam zakt het bakje naar beneden. ,,Please, no more spinning”, zeggen we wit weggetrokken als we beneden komen. Hij glimlacht. ,,You’re welcome!”

Uit & thuis

• Vervoer
  Transavia vliegt sinds 1 november als enige maatschappij rechtstreeks vanaf Schiphol op Beiroet. Tickets zijn er vanaf 59 euro. Overal in de stad rijden taxi’s. Een visum is verkrijgbaar op de luchthaven.
• Overnachten
  Het Phoenicia-hotel heeft luxe kamers en een uitgebreid ontbijt; vanaf 250 euro per nacht. Goedkopere hotels zijn er ook; vanaf 100 euro per nacht.
• Uitgaan
  Clubs: Projekt, Skybar, Music Hall. De wijk Mar Mikhael telt vele cafés, waaronder Radio Beirut. Het personeel draagt T-shirts met de tekst drop ‘n beats, not bombs.
• Boek
  Als voorbereiding op een paar dagen naar Beirut is Abdelkader Benali’s Berichten uit een belegerde stad fijn leesvoer.
• Rondleidingen
  Wie het ‘alternatieve Beiroet’ wil bekijken, surf naar alternative-beirut.com

Door: Sanne van der Kolk