Tijd voor een vakantie consult bij mensen die ervoor hebben doorgeleerd.

Vakantie is nutteloos – Illustratie Pieter M. Dorrenboom

De socioloog over vakantie

Een zucht naar zingeving, betovering en nieuwe indrukken. Dáár komt volgens Vincent Platenkamp onze behoefte aan reizen vandaan. De socioloog, filosoof en gewezen lector aan de Nationale Hogeschool voor Toerisme en Verkeer in Breda: ,,De Duitse socioloog Max Weber spreekt over de onttovering van de wereld. Door de industrialisatie is de vraag wat we moeten bereiken, en welke middelen we daarvoor nodig hebben, belangrijker geworden dan de vraag waarvoor het allemaal dient.’’

,,De betekenisvraag – spiritualiteit en zingeving – is ondergesneeuwd door materiële zaken. Vroeger voorzagen beroepsverenigingen – gildes – en godsdienst in de behoefte aan zingeving. Tegenwoordig heb je andere zaken die voorzien in die behoefte. Vakantie is een daarvan, evenals voetbal en popfestivals. Dat zijn rituelen van de nieuwe betovering. Rituelen die zekerheid bieden in deze onzekere tijden en voeding geven aan de zucht naar avontuur, nieuwe indrukken, het exotische.’’

Platenkamp voegt meteen daaraan toe dat je de zucht naar avontuur niet moet overdrijven. ,,Mensen ontsnappen op vakantie zelden uit hun eigen bubbel. Nieuwe indrukken opdoen is prima, maar graag niet te ver buiten de eigen comfortzone. Heel interessant die derdewereldculturen, maar we gaan geen honger lijden in een primitief tentje tussen de muggen.’’

De historicus over vakantie

Historicus en Amerikanist Maarten van Rossem vindt vakantie een nutteloze activiteit waaraan je weinig vreugde beleeft. ,,Echtelijke ruzies, complexe reizen waarop alles misgaat, huurhuisjes waarvan niets klopt. Het concept ‘vakantie’ komt uit een tijd waarin we weinig vrije tijd hadden. Toen was het nog iets bijzonders. Tegenwoordig hebben we zeeën van vrije tijd en allemaal nutteloze activiteiten om die te vullen. Maar we gaan nog steeds, en omdat iedereen dat doet is het een competitie geworden. Zo van: ‘Waar ben jij geweest?’ En: ‘Ik heb zus-en-zo gedaan’.’’

Van Rossem ziet vakantie als een residu uit de negentiende eeuw. ,,In die tijd stuurde de Europese adel zijn kinderen op grand tour, een tocht door Europa die hen volwassen moest maken. Normale mensen kwamen bijna nooit verder dan hun eigen dorp of streek. Zij konden pas reizen toen de spoorwegen kwamen. In die tijd was er geen internet of televisie. Als je iets wilde zien, moest je erheen. Ik kan tegenwoordig naar Afrika vliegen om een olifant te bekijken, maar er bestaan prachtige documentaires waarin ik zo’n beest veel beter zie.’’

De behoefte om de wereld over te trekken noemt Van Rossem het Floortje Dessing-complex. ,,Ik vind het fijn dat zij dat doet voor de mensheid, maar het lijkt mij verschrikkelijk. Je kunt beter iets nuttigs doen. Ik beveel een stadsvakantie aan. Maar ik geef toe dat ik op dit punt enigszins afwijk van de modale burger.’’

De psycholoog over vakantie

,,Ik sta best open voor nieuwe indrukken, maar voel er weinig voor om als een legbatterijkip in een auto of vliegtuig te worden gepropt voor een veel te lange reis’’, zegt Ad Vingerhoets, hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Tilburg. ,,Ik zie vakantie als een georganiseerde verplichting die voortkomt uit groepsdruk. Vroeger moest iedereen naar de kerk. En nu moet iedereen op vakantie, anders hoor je er niet bij.’’

Vingerhoets is gespecialiseerd in thema’s als stress, emoties en welbevinden. Zeventien jaar geleden deed hij onderzoek naar waarom mensen vaak ziek worden aan het begin van hun vakantie. Conclusie: het bleek te maken te hebben met de afname van de aanmaak van adrenaline tijdens momenten van ontspanning. Gevolg: de weerstand neemt af.

Vingerhoets, die bedenkingen heeft bij het fenomeen vakantie, wijst op twee factoren die de vakantiepret kunnen drukken: stress en heimwee.

,,Heimwee is een vorm van stress die verwant is aan verschijnselen als rouw en liefdesverdriet. Je kunt daardoor letterlijk doodziek worden, mede doordat mensen met heimwee vaak slecht eten en slecht slapen. Er zijn getuigenissen dat tijdens oorlogen in voorgaande eeuwen meer soldaten in huurlegers overleden aan heimwee dan door gevechtshandelingen.’’

Ook vakantiestress moet je niet onderschatten, vindt Vingerhoets. ,,Reizen, vooral naar landen waar je de gewoontes niet goed kent, is verlies van controle. En verlies van controle is de nr. 1-oorzaak van stress. Je hoort vaak dat mensen op vakantie gaan om de accu op te laden, maar door de vakantiestress is er eerder sprake van energieverlies.’’

Vingerhoets refereert aan een onderzoek van de Hogeschool van Toerisme in Breda naar de weldadige werking van vakantie. ,,Daaruit blijkt dat het gevoel een lekker opgeladen accu te hebben na een vakantie slechts enkele dagen duurt. Waarom? Omdat mensen geconditioneerd zijn in bepaalde settings. Terug in hun eigen bed, hun eigen stoel, hun eigen kantoor, schieten ze automatisch terug in oude gewoontes. Als je thuis slecht slaapt en op vakantie heerlijk, slaap je gewoon weer slecht zodra je in je eigen bed en naast je eigen partner ligt.’’

Vingerhoets wil best toegeven dat je op vakantie afstand kunt nemen van de dagelijkse stress. ,,Je kunt je creativiteit voeden doordat je hoofd en agenda minder vol zijn. Het is ook best inspirerend om natuur en cultuur te bewonderen die niet op fietsafstand is te aanschouwen. Maar ga dan niet op zo’n overvolle camping staan met 10 centimeter ruimte tussen de tentjes. Voor mijzelf geldt: hoe minder zielen, hoe meer vreugd. Als ik al op vakantie ga zoek ik rust. Een rustig plekje, lekker weer, een goed boek en een boterham met kaas, en ik ben gelukkig.’’

De filosoof over vakantie

Volgens Marli Huijer, hoogleraar filosofie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en voormalig Denker des Vaderlands, is de behoefte om op vakantie te gaan cultureel bepaald. ,,Wij leven in een verhalende cultuur. Al duizenden jaren vertellen wij elkaar over helden die de wereld intrekken, fantastische dingen ontdekken en met prachtige verhalen thuiskomen. Vroeger konden alleen Odysseus of Aeneas dat, maar tegenwoordig kunnen we allemaal reizen. Nu willen wij allemaal dat heldenverhaal leven. Ook wij moeten die horizon voorbij, want daar ligt het avontuur. We vinden dat avontuur de luikjes in het hoofd opent en de horizon verbreedt. En daardoor zou je een beter mens worden.’’

Als je dat avontuur wilt beleven en ‘het vreemde’ wilt zien, moet je je vakantie wel goed voorbereiden, vindt Huijer. ,,Je moet jezelf in je bestemming verdiepen, zodat je een gevoel kunt krijgen bij al die vreemde dingen die je gaat zien. Iemand die onvoorbereid een week naar Rome gaat, ziet waarschijnlijk alleen de meest oppervlakkige toeristische dingen. Je krijgt dan weinig mee over hoe mensen er vroeger leefden of hoe ze dat nu doen.’’

Tekst Samuel Bom en Mark Roos | Illustratie Pieter Dorrenboom

Wifi-wachtwoorden

Soms zit je ellenlang te wachten op het vliegveld. Wanneer je vertraging hebt. Of dat er minder drukte is dan je verwachtte, waardoor je véél te vroeg bent. En als je dan geen wifi of internet hebt, zeker in het buitenland, duurt het wachten alleen maar langer.

Maar vanaf nu niet meer! Want reisblogger en techneut Anil Polat bouwde een kaart met wachtwoorden voor internet op een flink aantal vliegvelden over de hele wereld. En die zette hij ook nog in een app: WiFox, te downloaden voor iOS en Android, zodat je ook offline wachtwoorden kunt zoeken. Bovendien blijft hij de kaart regelmatig updaten, zodat je (bijna) zeker weet dat het wachtwoord klopt!

Hoe werkt de wifi-wachtwoord-kaart?

Heel simpel: download het appje (als je nog internet hebt, natuurlijk) en zoek je vliegveld. Of sla onderstaande kaart – of dit bericht – op in je bladwijzers, zodat je ‘m altijd bij de hand hebt. Nadeel van de laatste is wel dat je internet moet hebben om een vliegveld met bijbehorende wifi-code te zoeken.

Weet je al wat je volgende bestemming wordt? Zoek dan alvast je benodigde wachtwoord:

Autoriteiten op Mallorca en Ibiza willen een alcoholverbod in vliegtuigen. Passagiers richting Spanje mogen geen druppel meer drinken. Het alcoholverbod moet voorkomen dat vakantiegangers dronken op hun bestemming aankomen. Nederlandse luchtvaartmaatschappijen zien niets in zo’n verbod. Maar, ze weten van het probleem.

Alcoholverbod

Het is de autoriteiten van de Spaanse eilanden al langer een doorn in het oog: toeristen die laveloos uit het vliegtuig rollen. Vaak maken ze bij aankomst direct stampij. Op het vliegveld van Mallorca raakten zelfs agenten gewond. Het kwam tot een confrontatie met beschonken – veelal Britse – vakantiegangers.

Om buitensporigheden te voorkomen, willen de Balearen – de eilandengroep waar Mallorca en Ibiza onder vallen – geen alcohol meer in de vliegtuigen naar Spanje. De eilandengroep deed het voorstel bij de Spaanse overheid. Zij beheren via het bedrijf AENA alle Spaanse vliegvelden.

De vraag is in hoeverre dit kans van slagen heeft. AENA ziet het serveren van drank tijdens vluchten als een verantwoordelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen. En met name bij de prijsvechters, zoals Ryanair, zorgt de drankverkoop voor extra inkomsten.

Problemen bekend

Ook in Nederland zijn de problemen met reizigers die te veel drinken bekend. Volgens de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) stijgt het aantal agressieve reizigers door drankgebruik. Dat bracht de instantie in april van 2017 naar buiten. In 2016 kwamen er 985 meldingen binnen, een jaar eerder nog 723.

Zo raakte een steward tijdens een KLM-vlucht van Amsterdam naar San Francisco eind 2016 gewond.  Hij werd door een dronken Roermonder in zijn oor gebeten. De passagier dronk zijn eigen meegebrachte alcohol. Hij stak ook een sigaret op in het vliegtuig. Daarna escaleerde de boel.

Betere communicatie

De Vereniging Nederlands Cabinepersoneel (VNC) pleit voor betere communicatie over drankgebruik aan passagiers. ,,In Londen worden reizigers met flyers en banners erop gewezen dat ze kunnen worden geweigerd, wanneer ze te veel drinken. Ook worden mensen persoonlijk aangesproken. Dit leidde tot een halvering van het aantal incidenten’’, zegt Ingrid Brama, VNC-woordvoerder.  Ze is al 19 jaar stewardess bij KLM. ,,Betere communicatie zou ook op de Nederlandse luchthavens goed zijn.’’

Daarnaast wil de organisatie een meldpunt. Daarin moet luchthavenpersoneel samenwerken om ‘risicovolle passagiers’ eerder te signaleren.

Houdbaarheid zonnebrandcrème

De kwaliteit van een cosmeticaproduct loopt in de loop van de tijd terug. Dat geldt ook voor zonnebrandcrème. Je flesje zonnebrand wordt bij gebruik geconfronteerd met zuurstof, warmte, vuil en UV-stralen. En dat is niet goed voor het product. Veel fabrikanten beweren dan ook dan je je zonnebrand na één zomer weg moet gooien, en een nieuwe moet kopen. Dat hoeft niet. Het is ook wel logisch dat ze het zeggen, want wanneer je langer doet met een flesje, verkopen zij minder. Je kunt dus gerust twee lentes en zomers smeren.

Hoe het zit met de factor? Hoeveel moet je smeren? Antwoorden op deze vragen vind je op de website van Gezondheid&Co.

De beste zonnebrandcrème

Ieder jaar doet de Consumentenbond onderzoek naar de beste en de slechtste crème. Wie staat er in 2017 onder- en bovenaan de lijst? Het blijkt dat de duurste crème lang niet altijd de beste is. Wil je weten welke de klinkende overwinning behaald? Lees verder op Gezondheid&Co.

Eindelijk, zomervakantie! De auto, de dakkoffer, de caravan of camper gevuld met vakantie-inventaris en vol goede moed op weg naar de bestemming. Nederland nog niet uit of de eerste uren file komen de duizenden vakantiegangers tegemoet. Daar zit niemand op te wachten onderweg naar dat zonnige oord. Welke wegen kunnen automobilisten beter mijden? En wanneer? Reis&Co brengt de fileknelpunten en -dagen in Europa voor je in kaart.

Knelpunten met kans op file

Richting het zuiden begint de file-ellende vaak al bij Antwerpen. Reizigers doen er ook goed aan om de ringwegen van grote steden als Brussel en Parijs te mijden. Nog dieper in Frankrijk is het meestal filerijden op de Autoroute de Soleil, van Parijs naar Marseille. Wil je naar de Spaanse costa’s? Op bijna de hele weg tussen het Franse Perpignan en Taragona is flinke kans op file.

Ook lastig: de routes naar Italië. Het is vaak lang wachten voor de Alpentunnels. Mijd op drukke dagen vooral de snelwegen rond Milaan, Bologna, Florence en Genua. Hetzelfde geldt voor de Duitse snelwegen. In het Rührgebied rond Keulen en Dortmund staan vaak lange files. Vijftig kilometer of meer is zeker niet ongewoon. Zuidelijker, van Frankfurt naar Nürnberg en in Beieren, zijn de wegen dieprood gekleurd.

De beste reisdagen zonder file

Voor de reiziger die toch langs de fileknelpunten moet, is er een gouden tip: vermijd vooral de weekenden. In de zomerperiode zijn die vaak veel drukker dan een doordeweekse dag, op vrijdagen na. Die zijn over het algemeen bijna net zo druk.

De zwarte zaterdagen in Italië en Frankrijk, de drukste dagen van het jaar op de snelwegen, vallen in 2017 op 15 en 29 juli (alleen in Frankrijk) en op 5 en 12 augustus. Ook niet geheel onbelangrijk: nationale feestdagen. De dag voor en na een feestdag gelden als drukke dagen op de weg. Als het even kan, plan je reis om deze dagen heen.

Wie rekening houdt met de dagen waarop wordt gereisd, bespaart zich een hoop ergernissen op de weg. Want, je vakantie begint tenslotte al onderweg naar je bestemming.

File per land

Wil je weten in welk land het wanneer topdrukte is? De ANWB heeft een handig overzicht van de verkeersdrukte van de populairste Europese vakantielanden. Klik hier om naar het overzicht te gaan. Handig, voor wie van kamperen houdt en nog voor het donker valt z’n tent wil opzetten, bijvoorbeeld.

Verplicht in de auto

Ook handig: een overzicht van dingen die je in je auto moet hebben als je de grens over gaat. De wetgeving is namelijk in ieder land anders. Zoek van te voren uit wat verplicht is. Zo moet je in Duitsland bijvoorbeeld een gevarendriehoek, een veiligheidshesje en een verbanddoos paraat hebben. Hetzelfde geldt voor Oostenrijk. Ga je naar Frankrijk? Dan hoef je geen verbanddoos bij je te hebben, maar wel een alcoholtest. En wist je dat je in België, naast een gevarendriehoek, hesje en verbanddoos ook een brandblusser bij je moet hebben? In Zwitserland is alleen een gevarendriehoek voldoende. Ook slim: van te voren vignetten en milieustickers kopen. Dat scheelt een enorme wachttijd aan de grens.

Exact weten wat je waar nodig hebt? Check het overzicht van de ANWB hier.

Dit artikel werd geschreven door Karlijn ter Horst. 

Controles in Iran

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft onlangs het reisadvies naar Iran aangepast. De oorzaak zijn de terreuraanslagen van begin juni. Het ministerie waarschuwt reizigers extra oplettend te zijn. Ze kunnen bijvoorbeeld in de stad Teheran extra controles verwachten. Ook op de vliegvelden in het land controleren autoriteiten verscherpt.

Naast het aangepaste reisadvies zijn er ook verhoogde veiligheidsmaatregelen in de grensgebieden. Langs de grens met onder meer met landen als Afghanistan, Pakistan en Irak zijn ook controles.

Reisadviezen

Wil je weten voor welke landen ook aangepaste reisadviezen gelden? Ga dan naar de speciale website van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Daar vind je een handig overzicht.

Betaald

De vrees is dat binnenkort betaald moet worden voor het reizen met handbagage. Vliegtuigmaatschappij United Airlines kondigde onlangs al de invoering van een toeslag aan. Alleen het tasje dat je onder je stoel kunt schuiven, reist nog gratis mee.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft verwacht dat andere maatschappijen zullen volgen, want boven de passagiersstoelen is véél te weinig ruimte, erkent hij. ,,Dit probleem speelt vooral op de kortere vluchten, de stedentrips in Europa, waarbij reizigers alleen een trolley meenemen”, zegt hij.

Grotere vakken voor handbagage

Boeing levert deze maand de eerste nieuwe toestellen van de Boeing 737 Max af, die grotere bagagevakken hebben. ,,De trolleys passen er op hun kant in, zodat er 50 procent meer ruimte ontstaat.” De Ierse prijsvechter Ryanair heeft honderd van deze vliegtuigen besteld.

Maar juich niet te vroeg, waarschuwt Melkert: ,,Voorlopig zullen veel Nederlandse passagiers gewoon in een oud toestel zitten, waar de bagagebakken uitpuilen.”

Discussies

Nu lossen vliegtuigmaatschappijen het bagageprobleem vaak op door bij de gate een deel van de handbagage alsnog in te checken en in het laadruim te plaatsen. Maar dit levert hoogoplopende discussies op tussen reizigers en cabinepersoneel. Reizigers balen dat zij, op de plaats van bestemming, moeten wachten tot hun handbagage eindelijk van de bagageband rolt. Weg tijdwinst.

Ook ontstaan opstoppingen bij het boarden. Passagiers proberen ruim van te voren – soms zelfs een uur – een plekje in de wachtrij te bemachtigen.

Wie het laatst aanschuift, heeft vette pech, weet prof-wielrenner Reinier Honig inmiddels. Op een vlucht met Easyjet moest hij zijn koffertje afstaan, maar mocht – tot zijn grote frustratie – zijn wielerschoenen er niet meer uithalen. ,,Waardeloos! Les één die je leert als wielrenner: je kunt alles lenen van je ploegmaat, behalve schoenen. De maat, de zooltjes, de manier waarop de plaatjes eronder zitten. Die wil je niet kwijtraken. De volgende dag moest ik fietsen in Milaan.”

’Ten onder aan eigen succes’

Sinds er betaald moet worden voor het meenemen van ruimbagage, loopt het probleem de spuigaten uit, verklaart luchtvaartdeskundige Melkert. ,,De prijsvechters hebben hun klanten jarenlang aangemoedigd om zo weinig mogelijk mee te nemen op reis. Alles dat de passagier zelf kan doen, zoals het eigenhandig meezeulen van de handbagage, is namelijk in hun voordeel. Hoe sneller ze kunnen opstijgen en landen, des te beter. Maar nu gaan ze ten onder aan hun eigen succes.” Zo merkt Ryanair dat passagiers soms veel grotere handtassen meesjouwen dan is toegestaan en dat past dus niet.

Een woordvoerder: ,,Dat zorgt voor vertraging. Wanneer dit de praktijk blijft, zullen we maatregelen nemen.”

Proef

Transavia houdt momenteel een proef waarbij ze passagiers al bij het kopen van vliegticket vraagt om de handbagage gratis in te checken. Tot nu toe zou 20 procent van de passagiers hiertoe bereid zijn. Melkert heeft hier een hard hoofd in. ,,We houden onze spulletjes liever bij ons, dus zullen de maatschappijen de klanten moeten verleiden. Bied hen korting, shoppingcredits, air miles of een gratis blikje cola aan boord aan.”

KLM gooit het over een andere boeg. Die heeft haar handbagagebeleid onlangs aangepast. Ze besloot om de toegestane afmetingen van het tweede stuk handbagage flink in te dammen, omdat passagiers geregeld twee joekels van handtassen meenamen. Bij Wizzair en Transavia is nog maar één stuk handbagage toegestaan.

Andere oplossingen

KLM zoekt samen met de TU Delft nog naar andere oplossingen. Zo werd er afgelopen zomer een apparaat ontwikkeld dat een 3D-scan maakt van de handbagage. Als die voldoet aan de eisen, krijgt deze een groen label en mag boven de stoel worden geplaatst.

Bij een rood label moet de bagage alsnog het ruim in. En dan is er nog een oranje label: de handbagage voldoet aan de eisen, maar de bagagevakken zitten overvol. Ook dit koffertje moet alsnog worden ingecheckt. De scan houdt ook rekening met de bestemming. Een vlucht in de winter naar Rusland betekent veel dikke jassen, waardoor de bagagevakken ook eerder vol zitten.

‘Passen en meten met handbagage’

Volgens verkeersdeskundige Walther Ploos van Amstel, die voor zijn werk wekelijks met KLM vliegt, zou het probleem zichzelf al voor een groot deel oplossen als er cabinepersoneel wordt ingezet met ruimtelijk inzicht. ,,Met een beetje passen en meten gaat er veel meer in de vakken. Maar de reizigers moeten ook opgevoed worden. Ik sta me elke week weer op te vreten wanneer zij met die grote hutkoffers komen aanslepen die een heel vak vullen. Voor je het weet is er weer een uur vertraging.”

Dit artikel werd geschreven door Hanneke van Houwelingen

E-tickets voor Paleis op de Dam

Een groot deel van de gratis e-tickets was snel weg, zo was te zien op de website. Alleen in de nachtelijke uren, tussen middernacht en 07.00 uur, was er nog plek om een kijkje te nemen in het Paleis op de Dam. Het paleis was vanwege de vijftigste verjaardag van koning Willem-Alexander vijftig uur achter elkaar te bezichtigen.

Het Paleis op de Dam – Foto Shutterstock

Nederland in vogelvlucht

De deuren van het paleis gingen vrijdag 28 april om 22.00 uur open, na het diner dat de koning heeft met 150 genodigden. Zij vieren net als hij dit jaar een kroonjaar. Bezoekers konden tot zondagavond middernacht terecht. Ze moesten een e-ticket reserveren voor een bepaald tijdsbestek. In het paleis werd een beeld gegeven van vijftig jaar Nederland in vogelvlucht aan de hand van allerlei objecten – ook van de koning zelf – beeldfragmenten van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en diverse optredens.

Het is niet bekend hoeveel kaartjes er precies beschikbaar waren.