Het Hoge Noorden: waar de zon niet onder gaat

In de zomermaanden, als de sneeuw is weggesmolten, komt alles weer tot bloei. Met dank aan de zon die niet ondergaat en in het Hoge Noorden voor ‘witte nachten’ zorgt.

Midzomernachtzon

Het noordelijkste bewoonde stukje Europa is de Noordkaap, onderdeel van Noorwegen. Hoewel de Noordpool nog ruim tweeduizend kilometer noordelijker ligt, zul je als niet-ontdekkingsreiziger niet verder komen. De Noordkaap ligt op het eiland Magerøya. Hier gaat de zon niet onder tussen 12 mei en 1 augustus, met als ‘hoogtepunt’ de dagen rond 21 juni. Dan wordt het feest van de midzomernachtzon gevierd.

Noordkaap – Foto: Shutterstock

Kleurrijk fenomeen

Niet alleen op de Noordkaap, maar in een groot gebied rond de poolcirkel, zoals op IJsland en in Zweeds, Noors en Fins Lapland, is het fenomeen van midzomernacht te aanschouwen. Het levert vooral ’s nachts een bijzonder schouwspel op, waarbij de luchten de meest fraaie kleuren vertonen. Het noorderlicht is niet te zien, omdat het eenvoudigweg te licht aan de hemel is. Daarvoor moet je juist in de wintermaanden in deze contreien zijn, als de zon zich nauwelijks laat zien en een paar weken lang zelfs helemaal niet.

Megabessen in Lapland

Hoe noordelijker je komt in Noorwegen, Zweden en Finland, hoe minder mensen er wonen en ook: hoe ongerepter de natuur. Die bestaat voornamelijk uit bossen, bergen en meren. In de zomer komt de natuur letterlijk tot bloei: dan tonen orchideeën, klaprozen, margrieten en korenbloemen hun kleuren. Dat de zon een tijdje niet ondergaat, heeft grote effecten op de natuur. Zo vind je allerlei soorten megabessen in de bossen, op de heide en het veen van Lapland, waaronder de cranberry en de beroemde oranje cloudberry, oftewel bergbraam. Ze groeien in de zomer uit tot megaproporties. Je mag overal vrij plukken en dat doen de Lappen dan ook massaal. Van de bessen wordt van alles en nog wat gemaakt, onder meer bessensap. Al sinds mensenheugenis wordt het sap gebruikt om ziektes het hoofd te kunnen bieden die ontstaan door een gebrek aan vitamine C in de winter.

Bessen plukken in Fins Lapland – Foto: Shutterstock

Unieke schoonheid van IJsland

Ook IJsland valt onder het Hoge Noorden van Europa en kent net als Noorwegen, Zweden en Finland de fenomenen midzomernachtzon en noorderlicht. Boven het aardoppervlak laat het eiland zijn unieke schoonheid zien, daaronder is het eveneens een spektakel. Vulkanisch magma is nog steeds zeer actief en dat maakt IJsland een paradijs voor liefhebbers van geologie en natuur. IJsland is het land van werkende vulkanen, lavavelden, borrelende modderpotjes en zwavelbronnen. Net onder het aardoppervlak is het een drukte van belang: IJsland ligt precies op de Midden-Atlantische rug, waar continue beweging is. Deze ‘rug’ duwt IJsland boven het zeeoppervlak uit. Zo druk als het daaronder is, zo rustig is het daarboven: IJsland is met ruim driehonderdduizend inwoners het dunst bevolkte land van Europa.

Zwembroek mee

De landschappen van IJsland zijn overweldigend. De ruige natuur, bergen, fjorden en vulkanen tekenen het landschap. En daartussen vind je verrassingen in de vorm van geisers, heetwaterbronnen en watervallen. Voor het mooie weer hoef je niet naar IJsland, het is net als het landschap: grillig en onvoorspelbaar. Toch is het verstandig je zwembroek of bikini mee te nemen, om een bad te nemen in een van de heetwaterbronnen bijvoorbeeld. Of in de hottub die bij bijna elk hotel en elke bungalow aanwezig is. In de zomermaanden is het tussen de tien en veertien graden op IJsland, maar er zijn ook gebieden – in de buurt van gletsjers en hoger in de bergen – waar handschoenen en goede kleding en schoeisel geen overbodige luxe zijn. Een goede voorbereiding op je reis of (dag)trip is zowel in de zomer als in de winter belangrijk. Grote delen van het land zijn onbewoond en praktisch onherbergzaam. IJsland is beeldschoon, maar op sommige locaties ook onverbiddelijk gevaarlijk.

IJsland in de zomer met papegaaiduikers en bloemen – Foto: Shutterstock

Fotogenieke hotspot

IJsland is een bestemming die in alle seizoenen zijn eigen charme heeft. Zomers gaat de zon niet of nauwelijks onder en zijn flora en fauna op hun hoogtepunt. In de wintermaanden zijn de dagen kort en ligt er sneeuw, maar de kans dat je de aurora borealis ziet, is dan des te groter. Fototoestel in de aanslag, want elke dag op dit eiland is anders en het ene moment is nog mooier dan het andere. Dat geldt eigenlijk voor alles in IJsland. De camera maakt overuren om de schoonheid van dit bijzondere, unieke land vast te leggen. Koud van buiten, warm van binnen: een echte hotspot.

Witte nachten

Voor Nederlanders kan het even wennen zijn en je biologische klok snapt het ook niet helemaal: nachten die niet echt donker zijn. In het Hoge Noorden van Europa gaat de zon in de zomer gedurende een aantal weken zelfs helemaal niet onder. Hotels en cruiseschepen zijn ingesteld op deze ‘witte nachten’: op je kamer of in je hut hangen verduisterende gordijnen.

Veilige reisbestemming

Naast indrukwekkende flora, fauna en natuurverschijnselen hebben de landen in het Hoge Noorden nog een groot pluspunt: ze staan in de top-20 van de Global Peace Index 2018. Volgens deze lijst – waarop 163 landen op basis van veiligheid staan gerangschikt – is IJsland het veiligste land ter wereld. Zweden bezet plaats veertien, Finland is nummer vijftien en Noorwegen is op de zestiende plek beland. Denemarken behoort niet echt tot het Hoge Noorden, maar behaalde een verdienstelijke vijfde plaats. Ter vergelijking: Nederland staat op nummer 23.

Door: Sybylle Kroon