Terug in de tijd in de Haan aan Zee

De voorspoedige reis naar de Vlaamse kust wordt vlak bij het eindpunt in De Haan aan Zee abrupt onderbroken door Belgische gendarmes. Tot hier en niet verder! De doorgang is hermetisch gesloten. Een ongeluk? Een aanslag? Je denkt de gekste dingen tegenwoordig.

,,Maar… ons hotel ligt daar, 500 meter’’, proberen we. De agente is onvermurwbaar. ,,Wat is er aan de hand?’’ willen we weten. ,,Het is koers!’’ klinkt het. De vanzelfsprekendheid druipt eraf.

Wielrennen, beste Nederlanders, is heilig in Vlaanderen. Daarvoor wijkt alles. Ook al betreft het een eenvoudig boerenrondje met junioren of coureurs van het tweede en derde garnituur, het dorp gaat verkeerstechnisch zomaar een halve dag plat. Pakweg zes keer per seizoen – elke vijf à zes weken – is het hier koers.

De Haan aan Zee is één van de mooiste stations in Vlaanderen – Foto: trabantos / Shutterstock

Bierkijkers

Een Vlaamse wielerwedstrijdmeemaken is altijd een aparte belevenis (de verwachtingsvolle ellenlange aanloop, het op waanzinnig hoge snelheid rakelings langsrazend peloton, de finish die je vrijwel nooit ziet), maar als de koers wordt verreden op een circuit gedraagt het publiek zich toch al snel een tikje routineus. Als we tenminste mogen afgaan op de Vlamingen op het zonnige terras waar we onze wachttijd verbeiden.

In een vast ritme van een stief kwartier zetten ze bijna gelijktijdig hun pint Omer op het tafeltje, lopen massaal naar de rand van het parcours waar terstond de koplopers passeren. Ze brullen enkele aanmoedigingen en als de laatste volgauto is gepasseerd zetten ze zich weer achter hun bier om de koers te bespreken. ,,D’n Yves ziet er goe uit, hè’’, zegt er een. Een ander knikt, kijkt naar z’n bijna lege glas en zegt: ,,Maar da hier nie, hè.’’

Strandhuisjes aan de Belgische Noordzeekust – Foto: Shutterstock

Het tafereel raakt direct aan het Vlaamse bestaan. Bier is nooit ver weg en de koers is immer nabij. Maar waar bierfans in Nederland vol afgunst kijken naar het immens brede Belgisch bierpalet, is bier voor de gewone Vlaming een gewoon onderdeel van het gewone leven. Op de chromosomen van de Vlaming ligt het biergen verankerd, hier vloeit bier door de aderen. Wat ook geldt voor Walen en Brusselaars – zie je wel, toch één volk.

De kennelijke gewoonheid had tot gevolg dat de enorm gestegen belangstelling voor ambachtelijk speciaalbier – in Noord-Amerika, Engeland, Nederland – van de laatste tien jaar aanvankelijk aan de gewone Belg voorbijging. Pas na verloop van tijd kwam het besef dat de authenticiteit waarnaar de rest van de bierwereld zocht, in België al honderden jaren bestond. Te proeven in elke staminee.

Zwierige villa’s

Parkeren in de nabijheid van ons fraaie hotel Astoria – art déco anno 1930 – is geen sinecure, maar wel gratis. We vinden een plaatsje naast het schattige centrale park La Potinière (de kletskous), met louter chique panden rondom. Hier stap je pardoes een eeuw terug in de tijd.

Gebouw in belle époque-stijl in de Haan aan Zee – Foto: Shutterstock

De hotels uit het belle époque ademen de glamour van weleer. Uit de zwierig gebouwde dure villa’s – witgepleisterd met rode dakpannen, in weelderig groen en met een topklasse auto op de oprit – lijkt elk moment Coco Chanel te kunnen stappen, of Marlene Dietrich of Brigitte Bardot. Gekleed in een elegant zomers jurkje, met een modieuze zonnebril onder een stijlvolle zonnehoed.

De Haan aan Zee, Le Coq sur Mer in het Frans, is smullen voor de liefhebbers van rijke kustarchitectuur en planologie. Toen de badplaats aan het einde van de negentiende eeuw in ontwikkeling kwam werd bij de verkaveling van meet af aan rekening gehouden met de natuurlijke glooiende vormen van de duinen, en werden strikte bouwbeperkingen en architectonische voorschriften uitgevaardigd. Zo werd onder meer voorkomen dat de concessie ten prooi viel aan exorbitante hoogbouw, waaronder veel Vlaamse kustplaatsen lijden.

Het verbluffend goed geconserveerde uiterlijk van smaakvolle sier draagt bij aan de heerlijke sfeer in De Haan. Het joie-de-vivre ligt voor het opscheppen, overal voelt het als de arrivé die ‘niet niks meer moet maar alles mag’. Wat aan sores resteert blaast de zeebries uit je hoofd.

Lange bank

Hoewel De Haan in het zomerseizoen een groot aantal gezinnen trekt, treft vooral ook het oudere deel der vakantievierders hier een warm bad. Neem alleen al de boulevard langs de Noordzee: de stenen weringmet reling is in feite één lange bank. Een geweldige uitkomst voor mensen die slecht ter been zijn of kampen met een aangetast uithoudingsvermogen.

Ook het park La Potinière is royaal bedeeld met bankjes. Een prachtplek om te kijken naar een amateurtennismatch (alleen in een vermogend dorp liggen tennisbanen op de duurste grond) of om te genieten van een ijsje. Aan de overzijde van de Leopoldlaan zitten twee ijssalons naast elkaar. Laat gerust de langste rij wachtenden links liggen, want daar verkopen ze ijs van Australian wat toch een soort McDonald’s is vergeleken met buurman IJs René, die eigenhandig zijn biologische ijs draait naar recepten uit 1946. Specialiteit: ijs van geitenmelk.

Houten strandopgang aan de Vlaamse kust – Foto Shutterstock

De fietsverhuurders zijn goed berekend op oudere klanten; overal maakt de in Nederland niet meer weg te denken elektrische fiets deel uit van het aanbod. Bij André (Leopoldlaan 9-11) huren we twee rijwielen en slalommen door het glooiende dorp. We koersen naar het oosten, naar de Duinbossen die een eeuw geleden werden aangeplant als groene buffer. Het plan is een beschreven boswandeling per fiets te doen. De entree aan de Marie Josélaan doet echter vermoeden dat er een ernstige straf staat op fietsen op dit wandeltracé.

Via de Waterkasteellaan wijken we uit. Nabij de watertoren volgen we het fietspad richtingWenduine langs het bos. Na een paar kilometer zien we onze kans schoon en duiken links het bos in. We voelen ons betrapt wanneer we wandelaars passeren. Anderzijds voelt het raar om te moeten lopen op deze prima berijdbare paden. Smal? Ach, op onze Waddeneilanden doen we niet anders. Kwestie van rekening houden met elkaar. Later haalt de fietsenboer zijn schouders op. ,,Dat verbod is tegen grote groepen en mountainbikers. Nie voor u, hè.’’

De randen

De glamourrijke hotels als Astoria en Belle Vue bedienen de goed gesitueerde oudere clientèle, misschien een reden waarom de meeste restaurants aan de hoofdroute en de boulevard een tamelijk alledaags menu voeren dat uiteraard klassiekers bevat als garnaalkroket, mosselen en de tosti croque-monsieur.

De levendige hoofdstraat van De Haan aan Zee – Foto: Walencienne / Shutterstock

Het wat jongere volk zit meer naar de randen van de kern. Bijvoorbeeld in de eethuisjes en cafés rond het spoor. Het wat verstopte Ipanema (Grotestraat) heeft de beste cocktails van de kust zo wordt gezegd en een levendig zomerterras. Bij Eethuis Edwart verwent de chef ons op de eerste verdieping van een antiek pand met een prima diner, maar het meest verrast worden we bij Villa de Torre dat zetelt in een geweldig fraai gerestaureerde villa uit het belle époque.

Grenzend aan het spoor van de kusttram ligt het grote terras. Geniet er van fantastische gerechten, fijne wijn, goede bediening en aanstellerig met inktvisinkt gekleurd zwart brood. En natuurlijk het uitzicht op een van de mooiste stations van België. Halte De Haan.

Zie ook: www.visitdehaan.be; www.dekust.be; www.toerismevlaanderen.nl; www.hotelastoria.be; www.ijsrene.be; www.fietsenandre.be; www.edwart.be; www.villadetorre.be.

Einstein was zo gek nog niet

Albert Einstein was zo gek nog niet. Die conclusie trekken we bij de aanblik van de villa Savoyarde aan de Shakespearelaan in De Haan, waar de geniale Duitse geleerde met zijn tweede vrouw Elsa en stiefdochter Margot in 1933 de lente en zomer doorbracht. Na een bezoek aan Amerika besloot hij zijn terugreis naar Duitsland te onderbreken. Hitler was net aan de macht gekomen: Einstein bleef in België.

Het lieflijke De Haan was voor Einstein (1879-1955) een oase van rust. In Savoyarde ontving hij een keur aan geleerden, kunstenaars, politici en diplomaten. De natuurkundige met joods bloed was indertijd een wereldberoemde wetenschapper die in 1921 de Nobelprijs voor natuurkunde had ontvangen, maar tegelijk ook al jaren mikpunt was van antisemitische spot en hoon. Naar het schijnt stond er een prijs op zijn hoofd van 50.000 Deutschmark. De grond werd Einstein te heet onder de voeten. Stilletjes verliet hij De Haan en vestigde zich definitief in de Verenigde Staten.

Een standbeeld – of beter: zitbeeld – in een plantsoentje aan het oostelijke einde van de statige Normandiëlaan herinnert aan het verblijf in De Haan van een van de grootste wetenschappers der mensheid.

Time to Momo aan de Belgische kust

De reisboekjesreeks time to momo is bekend vanwege de stedengidsen, die voorheen werden uitgebracht onder de noemer 100% reisgidsen. Met de aanpak van de compacte Belgische kust als één geheel (68 kilometer lang), maakt time to momo een geslaagd zijstapje. Het pas verschenen boekje voorziet in vijf wandelroutes van rond de 10 kilometer: in Knokke-Heist, Blankenberge, De Haan, Oostende en Nieuwpoort. Plus een fietsroute van circa 25 kilometer in de regio De Panne-Veurne. Uiteraard staat de time to momogids bol van de lekkere adresjes, bezienswaardigheden en tips. Met handige app. (Prijs: 14,99 euro. Zie ook: www.timetomomo.com/nl.)

Door: Theo Zandstra