Alanya in Turkije, het is er nog mooi ook

‘Lekker man’

Alanya, Alanya, Alanya… Nergens schenken ze zulke fijne ranja. In een gang van het hotel loopt Amsterdammer Frans van Aalderen (69) galmend te zingen. Hij is pensionado en weduwnaar, net gearriveerd, vertelt hij, en zal tot de kerst blijven. Zijn stem is als een megafoon. ,,Dan moet ik thuis me harses weer even laten zien, anders worden me kinderen onrustig. En eind januari ben ik weer terug, lekker man. En eind mei weer naar Mokum. Dan wordt het mij te heet hier.”

‘Voor de gewone man en vrouw’

Alanya is de stad die de Romeinse heerser Marcus Antonius 32 voor Christus cadeau gaf aan zijn nieuwe echtgenote Cleopatra, koningin van Egypte. Het 2,4 kilometer lange zandstrand aan de westelijke baai heet dan ook Kleopatra Plaji. Vandaag, een uitbundige najaarsdag (25 graden), liggen maar weinig Cleopatra’s in de ligstoelen van hotel Grand Okan. Het toerisme in Turkije heeft het moeilijk. Dat heeft z’n voordelen: er heerst rust als in een stiltecoupé van de NS.

Aan de zwembadbar in de achtertuin zit hotelmanager Amanda, een Britse met een Turkse echtgenoot. ,,Het is erg voor de gewone man en vrouw hier”, vertelt zij. ,,Bijna iedereen is direct of indirect van het toerisme afhankelijk. Gelukkig zijn de ouderen er wel. Die blijven gewoon komen.”

Amanda doelt op de overwinteraars uit noordelijke streken, ook Nederlanders, van wie er velen een paar maanden verblijf houden in hotels als Grand Okan. Hier kent zij ze allemaal persoonlijk en, vertelt ze, ze zien haar als een moederfiguur. ,,Er is sociale samenhang. We zijn een grote familie.”Je houdt niet van in de zon liggen? Genoeg te doen vriend. Het is de strekking van de woorden die Frans van Aalderen de volgende morgen over de ontbijttafel brult. ,,Alanya is meer dan een strand en een paar winkelstraten. In een halfuur zit je in de bergen, makker.”

Alanya – Foto Shutterstock

Adembenemend uitzicht

En zo is het. Een korte autorit en er komt al een uitzicht dat de adem beneemt. De stad wordt in tweeën verdeeld door een uitloper van het Taurusgebergte, een rotsige kaap die hoog en ver in het doorzichtige turquoise van de Middellandse Zee steekt. Erop een gaaf gebleven middeleeuwse muur met kantelen die Alanya Kalesi (Kasteel) omringt en ook de lager gelegen oudste huizen van de stad. Naar het oosten en het westen ligt Alanya aan twee baaien.

De grote hotels langs de kustboulevards wijzen op massatoerisme, maar hier, en zeker dieper de Taurus in, ligt een andere wereld, één waar de jaren 60 voortduren. In het dorpje Mahmutseydi, 30 kilometer landinwaarts en al op 1.200 meter boven zeeniveau, staat een sierlijke moskee uit de 13de eeuw. Sander Haas (39) uit het Limburgse Maria Hoop, staat aan de voet van het slanke juweel omhoog te turen, camera in de aanslag. Dan hoort hij een bekend geluid: de licht opgewonden stem van Rachelle Baumans uit Bunde (39). Zijn vriendin. Zij is in hevige discussie met de man die toiletten bewaakt. Hij wil twee Turkse lira (62 cent), Rachelle is bereid er één te overhandigen.

Even later zegt Rachelle, afgekoeld: ,,Mooi hier, hè. We zijn in Kuşadasi en Side geweest, maar Alanya is het voor ons. Je kunt hier meer doen dan op het strand liggen. En het is altijd mooi weer.” Sander: ,,En alles is goedkoper. Kleren bijvoorbeeld.” Maar die toiletten dan? Rachelle met enige zelfspot: ,,Dat ging om het principe.”

Alanya is Klein Nederland

’s Avonds in Bistro Floyd dreunt André Hazes vanuit krachtige luidsprekers. Frans van Aalderen zit met wat leeftijdgenoten te klaverjassen; zijn stem drukt André Hazes af en toe weg. Dit is klein Nederland: op de menukaart prijken bami rames speciaal, broodje kroket en portie saté. Er zijn stamppotavonden en andere Nederlandse themafeesten.

Het merendeel van de terraszitters komt uit het lage land bij de zee, maar Scandinaviërs en Turken hebben het hier ook best naar hun zin. Floyd Kiliç, geboren in Turkije, kwam als kleine jongen naar Nederland, maakte het in de horeca en begon in 1990 in Alanya een Hollandse bistro. Na ettelijke verhuizingen zitten hij en zijn Nederlandse vrouw Leonie 26 jaar later in een monumentaal pand met grote tuin. ,,Toen woonden er 20.000 mensen in het centrum, nu 100.000. Toch is het nog steeds een gemoedelijk dorp, Alanya. Iedereen kent elkaar, ik zweer het je.”

In de verte zitten Rachelle en Sander achter een bord friet met een sateetje; er zijn ook bekende gezichten uit Grand Okan. De sfeer is vriendelijk en relaxed, er wordt gehost noch gebrald. ,,Ik heb nooit minder dan vijftien uur per dag gewerkt”, zegt Floyd. ,,Een groot succes, deze tent. Nederlanders die Alanya bezoeken, komen meestal terug.”

Arie Safari

,,Staan! Zingen! Hophophop!” roept Arie. Iedereen staat op in de grote safari-jeep en zingt wuivend met de armen mee met de muziek die Arie uit de luidsprekers laat schallen, alsof ze een concert van de Toppers bijwonen. Arie heet eigenlijk Mehmet, maar de Nederlanders noemen hem Arie Safari. Drie jeeps scheuren over de bergwegen langs diverse bezienswaardigheden. Af en toe halen de chauffeurs elkaar in op de bochtige wegen en van Arie moet iedereen dan weer opstaan en zwaaien naar de andere toeristen. ,,Fun in the sun!”

Gezapig is het in elk geval niet. Het is bovendien een prima manier om nog meer van de omgeving van Alanya te zien.

Alanya – Shutterstock

Lieflijk

Sapadere is weer zo’n lieflijk dorp. De moskee heeft een helderblauwe spits en de bewoners zijn bezig met hun dagelijkse arbeid, zoals het kweken van zijde. Wie wil, en dat zijn maar weinig van de safarigangers, eigenlijk alleen de Nederlanders, kan in een soort modelhuis meekijken hoe de bewoners dat doen: de zijderupsen zitten in een terrarium en spinnen zich geleidelijk tot een cocon. De kweker wikkelt op zeker moment de draad ervan af. De cocon zou een vlinder moeten worden, maar dat komt er niet van.

De bewoners serveren pistachenoten en stukjes granaatappel. Arie komt even kijken; als hij niet in de jeep zit, is hij rustig en innemend. Het is tijd voor de kloof, de Sapadere Kanyonu, zegt hij. Het blijkt een spektakelstuk: 75 meter stijgen over een 500 meter lang smal plankier. Aan weerzijden verrijzen de machtige rotswanden, water stort zich onder de voeten van de klimmende bezoekers de andere kant op. In de berm groeit laurier en tijm, Arie biedt de Nederlanders een blaadje, respectievelijk takje aan – alsof hij zich verontschuldigt voor zijn beroepsmatige kabaal. Halverwege het plankier staan op een rotsplateau wat bankjes. Turkse thee, çay, wordt klaargemaakt in glazen potten die op een houtoven staan. Een vredig intermezzo.

‘Een grote familie’

Een mix van vakantiegangers en overwinteraars zit ’s avonds aan tafeltjes bij het hotelzwembad. Diddy Nijhoff (72) zegt wat Amanda al eerder zei: de overwinteraars, die van oktober tot mei de helft van het hotel bezetten, zijn ‘een grote familie’. Iedereen, ook als hij of zij voor het eerst komt, wordt opgenomen, en als iemand onverwacht een dag onzichtbaar is, gaat Amanda op onderzoek uit. ,,Niks is verplicht, hoor. Maar kijk, hier zitten mensen bij elkaar die in Nederland eenzaam in een flatje zouden hebben gezeten. Hier heb je weinig kosten, mooi weer en gezelschap. Wat wil je meer?”

De buitenlanders die in Alanya rondhangen, zijn beslist niet alleen pensionado’s. Sandra en Peter Dijkstra (52 en 58) komen jaarlijks twee keer twee à drie weken. Peter, buschauffeur: ,,Later gaan we hier wonen, zeker weten. Hier is gastvrijheid, humor.”

Waarna ook hij weer eens over ‘de grote familie’ begint.

Het Kasteel

Daar komt Frans van Aalderen aan. Hij slaat iedereen te hard op de schouders en gaat aan de bar een praatje maken met de ober. Later komt hij nog langs en buldert: ,,Je bent hier nooit klaar, makker. Ga morgen eerst eens naar de Rode Toren, in het Kalesi.”

Het Kasteel is eigenlijk een stad vol vervallen tempels, kerken, waterputten en herenhuizen en, lager op de helling, kleine woningen aan smalle straten. Aan de voet bewaakt de achthoekige Rode Toren, Kizil Kule, de oude haven, het icoon van Alanya. Ooit deel van de versterkingen rond de tot voor kort nog zo kleine stad – in 1925 had Alanya nog 4.000 inwoners, nu in totaal 140.000 – staat hij daar omhuld door zijn rode gloed. Sultan Alaaddin Keykubat liet de toren bouwen in de 13de eeuw, meldt een infopaneel. Verderop leiden paden over afbrokkelende versterkingen naar een antieke scheepswerf.

Aan de andere kant lonken de terrassen. Wat te kiezen, zo midden in het goede leven van Alanya?

De kust bij het Turkse Alanya – Foto Pixabay